Η "αλληγορία της σπηλιάς" του Πλάτωνα. Μήπως μας φοβίζει και μας τυφλώνει ο ήλιος επειδή είμαστε μαθημένοι στα σκοτάδια;

Φαντάσου μια υποχθόνια σπηλιά, όπου μένουν άνθρωποι. Οι περισσότεροι απ' αυτούς βρίσκονται από γεννησιμιού τους πίσω από ένα τοιχάκι, αλυσοδεμένοι με τέτοιον τρόπο στα πόδια και τον αυχένα ώστε να μένουν στο ίδιο σημείο καρφωμένοι και να μη μπορούν να γυρίζουν το κεφάλι τους αλλά να βλέπουν πάντοτε μπροστά, τον απέναντι τοίχο τής σπηλιάς.Πίσω από τοιχάκι, κάπου ψηλά στο βάθος, καίνε μεγάλες φωτιές που ζεσταίνουν και φωτίζουν κάπως την σπηλιά.

Ανάμεσα σ' αυτές και στο τοιχάκι κινούνται οι λίγοι ελεύθεροι άνθρωποι, που κάθε τόσο μεταφέρουν διάφορα αντικείμενα, όπως ανδριάντες, αγάλματα και διάφορα σύμβολα, τα οποία προεξέχουν από το τοιχάκι. Έτσι, οι αλυσοδεμένοι της άλλης πλευράς βλέπουν τις σκιές αυτών των αντικειμένων, τις οποίες δημιουργεί απέναντί τους η αντανάκλαση από τις φωτιές. Κι αφού αυτές οι σκιές είναι το μόνο που βλέπουν στην ζωή τους, σύντομα αποκτούν την πεποίθηση ότι το μόνο που υπάρχει αληθινά πέρα απ' αυτούς τους ίδιους, είναι τούτες οι σκιές.

Και τώρα φαντάσου πως, κάποια στιγμή, κάποιος απ' αυτούς τους δεσμώτες τολμάει να λύσει τις αλυσίδες από τα πόδια και τον αυχένα του και να πάρει το ανηφορικό μονοπάτι που οδηγεί στην είσοδο της σπηλιάς. Οι κινήσεις του είναι γεμάτες πόνο, από μια προσπάθεια που είναι τόσο απλή μα που ποτέ αυτός δεν είχε καταβάλει. Κι όσο πλησιάζει στο στόμιο της σπηλιάς, τόσο περισσότερο δυσκολεύεται η όρασή του από τα λαμπυρίσματα που μπαίνουν απ' έξω, ώσπου τυφλώνεται τελείως μόλις βγαίνει στο φως του ήλιου.
Στο τέλος, τα μάτια του συνηθίζουν και με έκπληξη κοιτάζει γύρω του. Όλα είναι πρωτόγνωρα γι' αυτόν. Το πιο πρωτόγνωρο γι' αυτόν είναι ότι οι σκιές που βλέπει δεν είναι τα ίδια τα πράγματα αλλά η αντανάκλασή τους στο φως του ήλιου. Και με ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη διαπιστώνει ότι ανάλογα με την θέση του ήλιου, αυτή η αντανάκλαση παραμορφώνεται και δίνει διαστρεβλωμένη αίσθηση της πραγματικότητας.
Και τώρα, τί λες πως θα συμβεί αν αυτός ο άνθρωπος αποφασίσει να επιστρέψει στην σπηλιά και να αποκαλύψει στους πρώην συνδεσμώτες του την πραγματικότητα που υπάρχει πέρα από τις σκιές; Κατ' αρχάς, όσο θα μπαίνει βαθύτερα στην σπηλιά, τόσο η όρασή του θα δυσκολεύεται, μιας και τώρα πια τα μάτια του έχουν συνηθίσει στο φως. Και καθώς θα σκουντουφλάει, θα προκαλεί περιπαιχτικά γέλια κι όλοι θα τον κατηγορούν πως το μόνο που κατάφερε με την αποκοτιά του να βγει από την σπηλιά, ήταν να καταστρέψει τα μάτια του.

ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ: Πλουτίζουν «ελέγχοντας» τις ζωές μας...

Αν ήξερες ότι υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που δεν τους έχεις δει ποτέ, που δεν έχουν καμία σχέση με τη ζωή σου, αλλά αυτοί ξέρουν τα πάντα για σένα, τα συναισθήματά σου, τα ενδιαφέροντά σου, τους έρωτες, τα μίση και τα πάθη σου, την οικογένειά σου και τους φίλους σου, τις πολιτικές σου πεποιθήσεις, τις συνήθειές σου, σελίδες στο διαδίκτυο που επισκέπτεσαι, τι ψάχνεις, σχόλια που κάνεις, τι μουσική ακούς, τι ταινίες και σειρές βλέπεις, πού διασκεδάζεις, τι αγοράζεις, τι τρως, κυριολεκτικά τα πάντα, πώς θα αισθανόσουν; 

 

Σίγουρα θα ένιωθες μια ταραχή, ίσως ταυτόχρονα και μια δυσπιστία, πως μάλλον στα λεγόμενά μας υπάρχει μια δόση υπερβολής... Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν καθημερινά στη ζωή μας, που «ελέγχουν» τις κοινωνικές, πολιτικές, ιδεολογικές, προσωπικές, καταναλωτικές μας συνήθειες, τις ειδήσεις και τις διαφημίσεις που βλέπουμε κ.ά. Είναι οι ιδιοκτήτες των γιγαντιαίων μονοπωλιακών ομίλων του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που τα κέρδη τους δεν μπορεί να τα διανοηθεί ανθρώπου νους...

 

Αμύθητα κέρδη γι' αυτούς...

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι άνθρωποι, οι οποίοι κατέχουν τις εταιρείες - κολοσσούς («Google», «Facebook», «Apple», «Amazon» κ.ά.) που συγκαταλέγονται στις πιο επικερδείς παγκοσμίως; Πώς έγιναν από τους πιο πλούσιους ανθρώπους στον κόσμο; Είχαν απλώς μια «καλή ιδέα», που τους γιγάντωσε και τους έφερε στη σημερινή κατάσταση;

Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι αυτοί και μόνο αυτοί από ολόκληρο τον πλανήτη είχαν την πιο «έξυπνη ιδέα», θα χρειάστηκαν σίγουρα ένα αρχικό κεφάλαιο για να επενδύσουν στην ιδέα τους. Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι είχαν αυτό το αρχικό κεφάλαιο γιατί - ας πούμε - απέκτησαν μια περιουσία από κληρονομιά ή φτιάχνοντας το κομπόδεμά τους μήνα το μήνα (πράγμα σχεδόν απίθανο), κάπως έπρεπε όχι απλά να διατηρήσουν αυτήν την περιουσία, αλλά να την αυξήσουν κιόλας, και απ' ό,τι φαίνεται κατά πολύ... Και επειδή πολλές υποθέσεις έπεσαν μαζί... Με όποιον τρόπο κι αν απέκτησαν την αρχική τους περιουσία, όποια κι αν ήταν η «έξυπνη ιδέα» τους, η πηγή του πλούτου τους παραμένει μία: Η απλήρωτη εργασία των εργαζομένων. Για όποια «ικανότητά» τους και αν κοκορεύονται ή διαφημίζονται αυτοί οι μεγιστάνες του πλούτου, η αλήθεια είναι ότι ο πλούτος που έχουν στα χέρια τους δεν είναι τίποτα άλλο από την κλεμμένη υπεραξία που παράγουν εκατομμύρια εργαζομένων στους μονοπωλιακούς ομίλους όπου αυτοί είναι μέτοχοι...