Η κυβέρνηση Αλιέντε στη Χιλή, 1970-1973

Του Δημήτρη Καλτσώνη *

Έχουν περάσει 42 χρόνια από το αιματηρό στρατιωτικό πραξικόπημα του Πινοσέτ στις 11 Σεπτέμβρη 1973 και 45 χρόνια{Α} από την ανάληψη στις 4 Νοέμβρη 1970 των προεδρικών καθηκόντων στη Χιλή από τον Σαλβαδόρ Αλιέντε και το σχηματισμό κυβέρνησης από τις δυνάμεις της «Λαϊκής Ενότητας». Στο μεταξύ σήμερα, η χούντα έχει παραχωρήσει τη θέση της στον κοινοβουλευτισμό, ο Πινοσέτ είναι ισόβιος γερουσιαστής. Αλλά και στο διεθνή περίγυρο οι μεταβολές υπήρξαν περισσότερο δραματικές: τα σοσιαλιστικά καθεστώτα της Ευρώπης και η Σοβιετική Ενωση δεν υπάρχουν πια. 

Πολλά στοιχεία της χιλιάνικης εμπειρίας της περιόδου 1970-1973 πρέπει ίσως να ξανασυζητηθούν, άλλοτε για να υπομνησθούν γεγονότα και συμπεράσματα που διατηρούν την επικαιρότητά τους και άλλοτε για να διατυπωθούν νέα συμπεράσματα που προκύπτουν υπό το φως των βαθιών αλλαγών που έγιναν στον κόσμο υπό το βάρος της οπισθοχώρησης του κομμουνιστικού κινήματος. Η μελέτη της εμπειρίας αυτής μπορεί και σήμερα να αξιοποιηθεί από το ανερχόμενο, αργά αλλά σταθερά, αντιιμπεριαλιστικό κίνημα. Τριάντα χρόνια μετά, τα λάθη γίνονται ίσως περισσότερο ευδιάκριτα, οι αυταπάτες το ίδιο.

ΑΛΙΕΝΤΕ

Εκδηλώσεις τιμής και μνήμης στην επέτειο των τριάντα έξι χρόνων από το θάνατο του Χιλιανού προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε και την εγκαθίδρυση της στυγνής δικτατορίας του στρατηγού Αουγκούστο Πινοτσέτ, που στήριξαν οι Αμερικανοί ιμπεριαλιστικές και άλλες αντιδραστικές δυνάμεις στη Λατινική Αμερική, πραγματοποιήθηκαν χτες στη Χιλή από λαϊκές οργανώσεις και το ΚΚ Χιλής, απαιτώντας και σήμερα να αρθούν οριστικά όλοι οι νόμοι της δικτατορίας.

Επίσημες εκδηλώσεις από την κυβέρνηση της Μισέλ Μπατσελέτ αναμένονταν να γίνουν στο προεδρικό μέγαρο «λα Μονέδα». Η 11η Σεπτέμβρη του 1973 είναι η μέρα που το προεδρικό μέγαρο βομβαρδίστηκε από τους πραξικοπηματίες στρατηγούς υπό τον Αουγκούστο Πινοτσέτ. Εκεί θα βρει το θάνατο ο λαοπρόβλητος πρόεδρος Αλιέντε και θα δοθεί το τραγικό τέλος στις 1.000 μέρες διακυβέρνησης της «Λαϊκής Ενότητας». Θα ακολουθούσε το φασιστικό σκοτάδι για περισσότερο από 17 χρόνια, με χιλιάδες νεκρούς, κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές, χιλιάδες αγνοούμενους και περισσότερους από ένα εκατομμύριο εξόριστους...

www.fundacionsalvadorallende.cl

..

ΣΑΛΒΑΔΟΡ ΑΛΙΕΝΤΕ

Τριάντα πέντε χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το «Μαύρο Σεπτέμβρη» που σημάδεψε τη Χιλή, όταν ο Αύγουστο Πινοτσέτ το πρωινό της 11ης Σεπτεμβρίου του 1973 ηγήθηκε πραξικοπήματος και τα τεθωρακισμένα εισέβαλαν στο Προεδρικό Μέγαρο "Λα Μονέδα" και έθεσαν ένα τέλος στην κυβέρνηση του δημοκρατικού Προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε.

Ένα πραξικόπημα που σήμανε την απαρχή της καταστολής του αριστερού και του κομμουνιστικού κινήματος, όχι μόνο στη Χιλή αλλά και σε όλη τη Λατινική Αμερική, καθώς στη διαβόητη Επιχείρηση "Κόνδωρ" που έχει τις ευλογίες της CIA συμμετέχουν οι μυστικές υπηρεσίες έξι λατινοαμερικανικών χωρών.

Στην ίδια τη Χιλή, περισσότεροι από τρεις χιλιάδες άνθρωποι δολοφονήθηκαν διαπιστωμένα ή είναι ακόμη αγνοούμενοι, περίπου 100 χιλιάδες πιστεύεται ότι υπέστησαν βασανιστήρια και 500 χιλιάδες ήταν οι πολιτικοί κρατούμενοι και οι εξορισθέντες.
.