Ο Ιστορικός Υλισμός ως μέθοδος και επιστήμη

«Οι φιλόσοφοι μονάχα εξηγούσαν με διάφορους τρόπους τον κόσμο, το ζήτημα όμως είναι να τον αλλάξουμε» (Κ. Μαρξ & Φ. Ένγκελς: 11η Θέση για τον Φόιερμπαχ)

«Δεν είναι η συνείδηση των ανθρώπων που καθορίζει το Είναι τους, μα αντίθετα, το κοινωνικό Είναι που καθορίζει τη συνείδησή τους» (Κ. Μαρξ, από τον Πρόλογο στην Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας, Διαλεχτά Εργα Μαρξ-Ενγκελς, τ. Ι, σελ. 424)

«Οι άνθρωποι δημιουργούν την ίδια τους την ιστορία, τη δημιουργούν όμως όχι όπως τους αρέσει, όχι μέσα σε συνθήκες που οι ίδιοι διαλέγουν, μα μέσα σε συνθήκες που υπάρχουν άμεσα, που είναι δοσμένες και που κληροδοτήθηκαν από το παρελθόν. Η παράδοση όλων των νεκρών γενεών βαραίνει σαν βραχνάς στο μυαλό των ζωντανών». (Κ. Μαρξ, από τη 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη)

Η υλιστική ερμηνεία της ιστορίας

• Η ανθρώπινη κοινωνία αποτελεί τμήμα του ενιαίου υλικού κόσμου που μας περιβάλλει. Αποτελεί όμως ειδικό, ποιοτικά διαφορετικό από τη φύση τομέα του διαλεκτικού υλισμού.

• Μια από τις σπουδαιότερες ιδιοτυπίες της ανάπτυξης της κοινωνίας, σε διάκριση από την φύση, είναι το γεγονός ότι στην ιστορία της κοινωνίας δρουν άνθρωποι προικισμένοι με συνείδηση, με θέληση, που βάζουν μπροστά τους σκοπούς, ενώ στη φύση δρουν μονάχα τυφλές, ασυνείδητες δυνάμεις.

• Ο ιστορικός υλισμός μελετά την κοινωνία, την ανάπτυξή της, την κοινωνική ζωή γενικά στο σύνολό της, στην εσωτερική σύνθεση και αλληλεπίδραση των πλευρών, των σχέσεων και των προτσές της.

• Ο ιστορικός υλισμός, σε διάκριση από την ιστορία, είναι αφηρημένη-θεωρητική, μεθοδολογική, φιλοσοφική επιστήμη.

• Ο ιστορικός υλισμός θεωρεί την ανθρώπινη κοινωνία, τον κοινωνικό-οικονομικό σχηματισμό, σαν ζωντανό οργανισμό, που βρίσκεται σε διαρκή ανάπτυξη, και που περιλαμβάνει και τις οικονομικές και τις πολιτικές και τις πνευματικές σχέσεις στην εσωτερική τους αλληλοσύνδεση.

«To όνομά του και το έργο του θα ζήσουν στους αιώνες!»

«Οι φιλόσοφοι μονάχα εξηγούσαν με διάφορους τρόπους τον κόσμο, το ζήτημα, όμως, είναι να τον αλλάξουμε». 
ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ: «Θέσεις για τον Φόυερμπαχ».

«To όνομά του και το έργο του θα ζήσουν στους αιώνες!» Ετσι έκλεινε το λόγο του πάνω στον τάφο του Καρλ Μαρξ, στις 18 Μάρτη 1883, δηλαδή τέσσερις μέρες μετά το θάνατό του (πέθανε στις 14 Μάρτη 1883), ο Φρίντριχ Ενγκελς. Δεν ήταν λόγια προφητικά, ούτε η έκφραση βαθιού συντροφικού συναισθήματος του Ενγκελς για το θάνατο του ανθρώπου που, στην εποχή εδραίωσης του καπιταλισμού, άνοιξε το δρόμο στην εργατική τάξη για να γίνει από τάξη καθεαυτή τάξη για τον εαυτό της, προκειμένου να διαδραματίσει τον ιστορικό της ρόλο στην κοινωνική εξέλιξη. Αυτά τα λόγια ειπώθηκαν βασισμένα στη βαθιά επίγνωση του επιστημονικού θεωρητικού έργου και της δράσης του θεμελιωτή της κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης. Και αυτό ο Ενγκελς το γνώριζε καλύτερα απ' τον καθένα, αφού και ο ίδιος ήταν «τέκνο της ίδιας εποχής» με τον Μαρξ και αχώριστοι σύντροφοι στη διαμόρφωση της κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης αλλά και στην επαναστατική δράση. Δίκαια, μετά το θάνατο του Μαρξ, η επιστημονική κοσμοθεωρία της εργατικής τάξης πήρε τ' όνομά του: «Μαρξισμός».

ΛΟΙΠΟΝ ΠΩΣ ΤΑ ΠΕΡΝΑΤΕ;

ΜΑΡΞ, Β΄ΔΙΕΘΝΗΣ (!!!) ΚΑΙ ΟΛΙΓΗ ΑΠΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ (!!!) ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ...

Ότι μάθατε, μάθατε. Πλέον ικανοί και σπουδαγμένοι αναλαμβάνουν να μας φωτίσουν τις σκοτεινές πλευρές τις ιστορίας. Το λιθαράκι του σε αυτή την προσπάθεια έβαλε και ο κ. Κατσανέβας ο οποίος μας έβγαλε επιτέλους από την μεγάλη πλάνη που βρισκόμασταν. Το παρακάτω απόσπασμα από τον σημερινό "Ημεροδρόμο", εξυμνεί την προσπάθειά του:

(...) Στην προσπάθειά του να διαφημίσει το καθηγητικό «βάθος» της σκέψης του, ο Κατσανέβας επιχείρησε κάποια στιγμή να εμπλέξει στον ιδιότυπο ρατσισμό του μέχρι και τον... Μαρξ! Επικαλέστηκε δε ως «απόδειξη» της «ορθότητας» των απόψεών του τις θέσεις του Μαρξ που, όπως ισχυρίστηκε, καταγράφηκαν στο «σοσιαλιστικό Μανιφέστο» της «Β' Διεθνούς»! Μπροστά, λοιπόν, στο χαοτικό βάθος τούτης της απόλυτης άγνοιας, και αφού επισημάνουμε

α) ότι αν υπήρξε ένα «Μανιφέστο» αυτό δεν ήταν το ανύπαρκτο «σοσιαλιστικό», αλλά το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» και

β) ότι ο Μαρξ μπορεί να είχε απόλυτη σχέση με την Α' Διεθνή αλλά ουδεμία σχέση είχε με την Β' Διεθνή μιας και - παρά την αντίθετη γνώμη του Κατσανέβα - είχε πεθάνει πριν την ίδρυσή της, ένα έχουμε να συστήσουμε στον κύριο καθηγητή: Την επόμενη φορά να προσέλθει καλύτερα διαβασμένος στο μάθημα...

....

ΘΙΑΣΟΣ ΥΠΟΒΟΛΕΑΣ: ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ

Σε συνέχεια παλαιότερης ανάρτησής μας για τη θεατρική παράσταση το "Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κινήματος" παραθέτουμε την παρακάτω κριτική από τη ΘΥΜΕΛΗ:

"Στο «Θέατρο της Άνοιξης» φιλοξενείται το τόλμημα του νεοσύστατου θιάσου «Υποβολέας», να θεατροποιήσει το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» του Μαρξ, με τίτλο «Το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κινήματος», σε μετάφραση, δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία Ελενας Πατρικίου.

Παράδοξο και άκρως ριψοκίνδυνο εγχείρημα. Το ακούς και κουμπώνεσαι ...στους καιρούς που ζούμε. Αναρωτιέσαι (όπως και η υπογράφουσα):
ποιες οι προθέσεις του; Γιατί επέλεξε ένα μη θεατρικό κείμενο, γραμμένο από τον Μαρξ πριν από 160 χρόνια, και μάλιστα ένα τόσο καραμπινάτα ...κομμουνιστικό κείμενο; Μια εξήγηση είναι ότι εσχάτως έγιναν «μόδα» τα μαρξικά κείμενα. Τα διαβάζουν και αντίπαλοι του μαρξισμού (αυτοί, βέβαια, ανέκαθεν τα μελετούσαν).

Σύμφωνα με ξένα δημοσιεύματα ένας «πρωτοποριακός», όπως χαρακτηρίζεται, γερμανικός θίασος ανέβασε μια παράσταση με το «Κεφάλαιο» του Μαρξ. Η μαρξική σκέψη συγκίνησε, συγκινεί, θα συγκινεί την ψυχή και θα διεγείρει εσαεί την απανταχού εργατική τάξη ενάντια στους καταπιεστές και εκμεταλλευτές της και κάθε αγνό άνθρωπο.

Και το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» αποτέλεσε, αποτελεί και θα αποτελεί το βασικό κείμενο αναφοράς, «ευαγγέλιο» για την οργανωμένη, επαναστατική πάλη της εργατικής τάξης ενάντια σε κάθε μορφής εκμεταλλευτή και την κατάκτηση της εξουσίας.

Έχοντας αυτήν την πεποίθηση η Έλενα Πατρικίου, διατηρώντας τη συγκίνηση που ένιωσε διαβάζοντας στα νεανικά της χρόνια το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο», με απόλυτο σεβασμό, χρησιμοποιώντας ατόφια τα δύο πρώτα κεφάλαια του έργου (παρέλειψε το αρκούντως φιλολογικό τρίτο μέρος), χωρίς ίχνος διασκευαστικής παρέμβασης αλλοίωση του μαρξικού λόγου, πιστεύοντας ότι αυτός διαθέτει αναπαραστατική εμβέλεια αλλά και ποιητικότητα (ασφαλώς ο μεγαλοφυής οραματιστής Μαρξ υπήρξε και ο «ποιητής» της κομμουνιστικής θεωρίας για την οικοδόμηση της κοινωνίας του Ανθρώπου), μέσα από σύνθεση στοιχείων του Μπρεχτ, του Πισκάτορ, του πολιτικού θεάτρου καμπαρέ, της μιμικής και του χοροθεάτρου αναπαρέστησε όσα λέει ο Μαρξ.

«Εικονοποίησε» τα λόγια του για τη φεουδαρχική κοινωνία, για την προοδευτική στις απαρχές της αστική τάξη, την καπιταλιστική συσσώρευση του κεφαλαίου με τη βιομηχανοποίηση, τη μηχανοποιημένη εντατικοποίηση της εργασίας της εργατικής τάξης.
Την απάνθρωπη εκμετάλλευσή της και την αρπαγή της υπεραξίας που η εργατική τάξη παράγει και τη μόνη διέξοδο απελευθέρωσης της εργατικής τάξης. Τους «εκμαυλιστές» της. Την οργανωμένη συνδικαλιστική, αλλά και επαναστατική κομματική πάλη της για την ανατροπή του καπιταλισμού.

Συνεργάτες αυτού του καλοπροαίρετου, αλλά με αρκετές θεατρικού τύπου αδυναμίες (των καλλιτεχνικών συντελεστών και των ερμηνευτών) εγχειρήματος είναι οι Κάκια Σακελλαρίου (σκηνικό, κοστούμια), Γιώργος Κομπογιάννης (μελοποίηση και ζωντανή εκτέλεση στο πιάνο αποσπασμάτων του κειμένου), Πατρίσια Λάζου (χορογραφία), Θόδωρος Μαργκάς (φωτισμοί) και οι ηθοποιοί Χαρά Γαλενιανού, Ασαβντούρ Γουντικιάν, Μυρτώ Καμηλάκη, Γιάννης Κουφαλέξης, Πατρίσια Λάζου, Λεωνίδας Παπαβασιλάκης, Βιβή Πηνιώτη, Τάσος Σωτηράκης".

ΘΥΜΕΛΗ, Rizospastis, 03/12/2008

.

ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

(Σήμερα, λάβαμε το παρακάτω email το οποίο και αναρτούμε με την άδεια του αποστολέα του).

Με ποιο τρόπο είναι εφικτή η διάδοση των κομμουνιστικών ιδεών σε μια χώρα όπου από το σχολείο μέχρι και την ένταξή σου στην αγορά εργασίας βάλλεσαι από αντικομμουνιστικά στερεότυπα; Σε μια χρονική συγκυρία, οικονομικής κρίσης, όπου οι ιδέες αυτές γίνονται όλο και πιο επίκαιρες και γι΄αυτό πρέπει να προβληθούν;

Όταν προσπαθούν να σου "ποτίσουν" το μυαλό με λόγια του στυλ "θα καταργηθεί η ατομική ιδιοκτησία, θα μας πάρουν τις περιουσίες", χωρίς να τονίζουν ότι η ατομική ιδιοκτησία των Μέσων Παραγωγής έχει καταργηθεί με την άνοδο της αστικής τάξης, "θέλουν τα πάντα σε κοινοκτημοσύνη, ακόμα και τις γυναίκες μας" και άλλα πολλά.

Αλήθεια πόσοι νέοι έχουν διαβάσει το "Κομμουνιστικό Μανιφέστο" του Μαρξ, εκτός εάν η προσωπική τους "περιέργεια" και δίψα για γνώση ή τα ερείσματα από τον κοινωνικό τους κύκλο ή/και την οικογένειά τους τους οδήγησαν εκεί; Πόσοι μπορούν να προσδιορίσουν τι είναι η "αστική τάξη" και τι το "προλεταριάτο"; Μήπως όταν λένε εργατική τάξη εννοούνε τους φτωχούς εργάτες (χειρονάκτες) και μόνο και έτσι νοιώθουν ότι αυτό είναι κάτι που δεν τους αφορά;

Φίλοι μου, δεν ξέρω ή αν θέλετε δεν μπορώ να προσδιορίσω μόνο εγώ, ποιο πρέπει να είναι το γενικό πλαίσιο δράσης για να γίνουν κοινωνοί των κομμουνιστικών ιδεών άνθρωποι, που για τον ένα ή τον άλλο λόγο, είναι αποστασιοποιημένοι από αυτές, αλλά νομίζω ότι έχω να προτείνω μια από τις συνιστώσες του:

"ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ: Το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κινήματος", σε σκηνοθεσία της Έλενας Πατρικίου, στο "Θέατρο της Άνοιξης".

Μια θεατρική παράσταση η οποία χωρίς να έχει διασκευάσει ή ψαλιδίσει το κείμενο του Μανιφέστου παρουσιάζει τις βασικές αρχές της Μαρξιστικής ανάλυσης του καπιταλισμού, μιας ανάλυσης που αποδεικνύεται διαρκώς καίρια σε πείσμα του επελαύνοντος φιλελευθερισμού και των αριστερών κολάκων του.

Τα λόγια των τραγουδιών της παράστασης δεν είναι διασκευές του κειμένου, αλλά το ατόφιο κείμενο του Μάρξ, μελοποιημένο από τον συνθέτη Γιώργο Κομπογιάννη, που παίζει ζωντανά μέσα στην παράσταση.

στο Θέατρο της Άνοιξης, Γερμανικού 20, Μεταξουργείο, τηλ. 210-5238870

Μια παράσταση που αξίζει να προβληθεί από όλους εμάς, την παρακολούθησα και έμεινα εντυπωσιασμένος.

ο Αθηναίος φίλος σας.

Ο ΜΑΡΞ ΚΑΙ Ο ΕΝΓΚΕΛΣ ΑΠΑΝΤΟΥΝ ΣΕ ΛΕΥΚΩΜΑ

Οι απαντήσεις του Ενγκελς και του Μαρξ, στο λεύκωμα των κοριτσιών Μαρξ (πατήστε την εικόνα για μεγέθυνση).


..

Ο ΜΑΡΞ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΠΙΣΚΟΤΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΑΧΑΙΝΕΙ

Το περιεχόμενο της άθλιο ονομάζεται «μέτρα σωτηρίας» της κυρίαρχης αστικής τάξης και περιλαμβάνει ανθρωποθυσίες, ανθρωποφαγίες και ηθική σαν κι αυτή που θα σας συγκλονίσει στο παρόν τεύχος όταν θα διαβάσετε την εμπειρία του αποστρατευθέντος αεροπόρου Αντώνη Φορλίδα ο οποίος υπηρέτησε στην πολυεθνική δύναμη του Αφγανιστάν με ασπίδα 55 παιδιά!... Το δικό του ουρλιαχτό δεν θα σκίσει τους αιθέρες της μιντιοκρατίας όπως συμβαίνει με τις ατέρμονες ψυχαναλύσεις για το στρες των χρηματιστών, επενδυτών και μεγαλομετόχων απανταχού της γης.

Η πραγματική οικονομία όταν πλήττεται χτυπά κατάκαρδα ως φτώχεια τους πραγματικούς ανθρώπους και τότε η σκανδάλη τραβιέται αλλά ποτέ στον κρόταφο αυτού που δεν έχει τίποτ' αλλο να χάσει απ' τα δεσμά της φτώχειας του.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές πολλοί θα φωνάζουν ότι ο κόσμος άλλαξε επειδή κάποιος, άσπρος ή μαύρος αδιάφορο, κέρδισε πριν κυκλοφορήσουμε εμείς τις αμερικάνικες εκλογές.

Ωσαύτως στη χώρα της Φιλοκαλίας ήτοι την Ελλάδα, οι εξεταστικές και άλλες επιτροπές θα' χουν πάρει το δρόμο τους ως συνήθως συμβαίνει για να καταλήξουν σε αδιέξοδο με το αζημίωτο.

Θα διαβάσετε πως οι Γάλλοι πολίτες φακελώνονται και πώς τα πολυσυζητημένα Ζωνιανά παραμένουν Ζωντανά ένα χρόνο μετά, παρά το ναυάγιο της οικονομίας και την εμμονή των ψαριών να ζητάνε τη Βισθονίδα για την πάρτη τους.

Πλούσια προσπάθεια για φτωχούς αναγνώστες στη χώρα «του αρπάζειν και του ρημάζειν» όπου «πρέπει να φέρεσαι ως λέτσος που ντύνεται στο Παρίσι».

Πιστοί στο δόγμα ότι η εποχή μας δεν προσφέρεται με τόσα μηνύματα ως άλλοθι για το δεν είδα, δεν άκουσα, δεν ξέρω» σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση με τον ίδιο σαρκασμό για την πραγματικότητα που επιφύλαξε ο Ούγκο Τσάβες στο Μπους αποκαλώντας τον σύντροφο.

Ο...νεαρός του εξωφύλλου μόλις το άκουσε τυπώθηκε ως τον βλέπετε!

Για όσους μεγάλωσαν και επιβιώνουν προσπαθώντας να μη μάθουν το γραμμένο «Κεφάλαιο» μια συμβουλή: ο Μαρξ δεν είναι μπισκότο και δεν παχαίνει!!

της Λιάνας Κανέλλη, nemecis

..