ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ: Πλουτίζουν «ελέγχοντας» τις ζωές μας...

Αν ήξερες ότι υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που δεν τους έχεις δει ποτέ, που δεν έχουν καμία σχέση με τη ζωή σου, αλλά αυτοί ξέρουν τα πάντα για σένα, τα συναισθήματά σου, τα ενδιαφέροντά σου, τους έρωτες, τα μίση και τα πάθη σου, την οικογένειά σου και τους φίλους σου, τις πολιτικές σου πεποιθήσεις, τις συνήθειές σου, σελίδες στο διαδίκτυο που επισκέπτεσαι, τι ψάχνεις, σχόλια που κάνεις, τι μουσική ακούς, τι ταινίες και σειρές βλέπεις, πού διασκεδάζεις, τι αγοράζεις, τι τρως, κυριολεκτικά τα πάντα, πώς θα αισθανόσουν; 

 

Σίγουρα θα ένιωθες μια ταραχή, ίσως ταυτόχρονα και μια δυσπιστία, πως μάλλον στα λεγόμενά μας υπάρχει μια δόση υπερβολής... Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν καθημερινά στη ζωή μας, που «ελέγχουν» τις κοινωνικές, πολιτικές, ιδεολογικές, προσωπικές, καταναλωτικές μας συνήθειες, τις ειδήσεις και τις διαφημίσεις που βλέπουμε κ.ά. Είναι οι ιδιοκτήτες των γιγαντιαίων μονοπωλιακών ομίλων του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που τα κέρδη τους δεν μπορεί να τα διανοηθεί ανθρώπου νους...

 

Αμύθητα κέρδη γι' αυτούς...

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι άνθρωποι, οι οποίοι κατέχουν τις εταιρείες - κολοσσούς («Google», «Facebook», «Apple», «Amazon» κ.ά.) που συγκαταλέγονται στις πιο επικερδείς παγκοσμίως; Πώς έγιναν από τους πιο πλούσιους ανθρώπους στον κόσμο; Είχαν απλώς μια «καλή ιδέα», που τους γιγάντωσε και τους έφερε στη σημερινή κατάσταση;

Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι αυτοί και μόνο αυτοί από ολόκληρο τον πλανήτη είχαν την πιο «έξυπνη ιδέα», θα χρειάστηκαν σίγουρα ένα αρχικό κεφάλαιο για να επενδύσουν στην ιδέα τους. Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι είχαν αυτό το αρχικό κεφάλαιο γιατί - ας πούμε - απέκτησαν μια περιουσία από κληρονομιά ή φτιάχνοντας το κομπόδεμά τους μήνα το μήνα (πράγμα σχεδόν απίθανο), κάπως έπρεπε όχι απλά να διατηρήσουν αυτήν την περιουσία, αλλά να την αυξήσουν κιόλας, και απ' ό,τι φαίνεται κατά πολύ... Και επειδή πολλές υποθέσεις έπεσαν μαζί... Με όποιον τρόπο κι αν απέκτησαν την αρχική τους περιουσία, όποια κι αν ήταν η «έξυπνη ιδέα» τους, η πηγή του πλούτου τους παραμένει μία: Η απλήρωτη εργασία των εργαζομένων. Για όποια «ικανότητά» τους και αν κοκορεύονται ή διαφημίζονται αυτοί οι μεγιστάνες του πλούτου, η αλήθεια είναι ότι ο πλούτος που έχουν στα χέρια τους δεν είναι τίποτα άλλο από την κλεμμένη υπεραξία που παράγουν εκατομμύρια εργαζομένων στους μονοπωλιακούς ομίλους όπου αυτοί είναι μέτοχοι...

Είναι το διαδίκτυο ένα ουδέτερο εργαλείο;

Είναι το διαδίκτυο ένα ουδέτερο εργαλείο;

Πολλές είναι οι φωνές, ειδικά στην νεολαία, που αποθεώνουν τη χρήση και την αξιοποίηση του διαδικτύου αλλά και των νέων τεχνολογιών γενικότερα, ως ένα εργαλείο “δήθεν” ουδέτερο που θα μπορούσε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην πάλη του εργατικού κινήματος. Το ότι είναι όντως ένα νέο στοιχείο δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, το θέμα είναι όμως να δούμε πώς πραγματικά επιδρά στην ταξική πάλη.

Προτού ανατρέξουμε στην πείρα που υπάρχει τα τελευταία χρόνια και εξετάσουμε κατά πόσο είναι σωστή ή όχι η παραπάνω άποψη, θυμίζουμε τον θεμέλιο λίθο απ’ όπου προκύπτει η στάση του ΚΚΕ και της ΚΝΕ απέναντι στο διαδίκτυο και την αξιοποίησή του.

 

Το διαδίκτυο δεν αποτελεί ένα ουδέτερο εργαλείο, αλλά δημιουργήθηκε και αναπτύσσεται ιστορικά από τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής και όχι έξω και ανεξάρτητα από αυτές.

Παρότι ένας χρήστης του διαδικτύου μπορεί να μην το συνειδητοποιεί, αυτό κυριαρχείται από μονοπωλιακούς ομίλους, οι οποίοι ελέγχουν τόσο υποδομές όσο και τη μεταδιδόμενη πληροφορία.

 

Μάλιστα πρόσφατα ξεκίνησε πρωτοβουλία μονοπωλίων όπως οι Νokia, Ericsson, Samsung, Facebook κ.ά. για την παροχή φθηνού ίντερνετ σε περιοχές με χαμηλή πρόσβαση όπως η Αφρική με διπλή στόχευση. Από τη μία για τον πολλαπλασιασμό των χρηστών που έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο από τις συσκευές και τις εφαρμογές τους και από την άλλη για την αύξηση των εσόδων τους από διαφημίσεις στο Facebook και τις πωλήσεις κινητών¹.

 

Με αυτό ως βάση, δηλαδή το ζήτημα της ιδιοκτησίας, σε ποιας τάξης τα χέρια βρίσκεται το διαδίκτυο, πρέπει να κρίνουμε τα διάφορα “κινήματα” που εμφανίζονται να “οργανώνονται” μέσω αυτού και το αξιοποιούν ως βασικό μέσο οργάνωσης, πληροφόρησης, κινητοποίησης -όπως λένε.

Ας δούμε μερικά παραδείγματα:

 

Τα τελευταία χρόνια, και ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η καπιταλιστική οικονομική κρίση, εμφανίστηκαν οι “αγανακτισμένοι” των πλατειών στην Ισπανία και στην Ελλάδα, το κίνημα “occupy wall street”στις ΗΠΑ, οι πρόσφατες κινητοποιήσεις στην Τουρκία και τη Βραζιλία.

Αυτά τα κινήματα είχαν κάποια κοινά χαρακτηριστικά (όπως βέβαια και διαφορές, αλλά δεν είναι θέμα αυτού του κειμένου μια βαθύτερη ανάλυση) όπως:

 

ένα θολό αντικυβερνητικό προσανατολισμό, τη συμμετοχή σε αυτές μεσαίων στρωμάτων και τμημάτων νεολαίας από αυτά, αντιδραστικά συνθήματα που εμφανίστηκαν σε ορισμένες από αυτές τις κινητοποιήσεις όπως «έξω τα κόμματα» κλπ, το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις αξιοποιήθηκαν στα πλαίσια ενδοαστικών ανταγωνισμών και αναδιατάξεων αστικών πολιτικών δυνάμεων.

Κοινά χαρακτηριστικά, εκτός των άλλων, και όσον αφορά στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών (μέσα κοινωνικής δικτύωσης, smartphones για άμεσο ανέβασμα video και φωτογραφιών, κ.ά.) υπήρχαν και στη λεγόμενη “Αραβική Άνοιξη” στη Β. Αφρική και Μέση Ανατολή, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της Αιγύπτου.
 

Πώς προβάλλει τα παραπάνω η αστική τάξη;

Κατά το Economist -περιοδικό που προβάλλει εδώ και σχεδόν 2 αιώνες τα συμφέροντα της βρετανικής αστικής τάξης- «αυτές οι κινητοποιήσεις δείχνουν πως η τεχνολογία μπορεί να συγκεντρώνει, να διευθύνει και να εντείνει διαδηλώσεις (…) Οι διαδικτυακές ψηφοφορίες και άλλα εργαλεία ηλεκτρονικής δημοκρατίας μπορούν να λύσουν το πρόβλημα του ενιαίου περιεχομένου και στάσης του ψηφιακού πλήθους»².

 

Ακόμα άλλες παρεμβάσεις αστών αναλυτών αναφέρουν ότι βοηθούν στη γρήγορη μαζική ενημέρωση και συνάντηση αγνώστων ανθρώπων, στη φαινομενική οργάνωσή τους μακριά από κόμματα και ιδεολογίες κ.ά.

Στις παραπάνω απόψεις συγκλίνει και ο οπορτουνισμός που έπλεξε το εγκώμιο των παραπάνω κινητοποιήσεων, αποθεώνοντας τις νέες δομές που δημιουργούνταν σε αντιπαράθεση με παλιές και αναχρονιστικές όπως τα συνδικάτα κ.ά.

Ιδιαίτερη απήχηση έχουν τέτοιες απόψεις σε τμήματα της νεολαίας που έχουν μικρή κοινωνική και πολιτική πείρα, όπου επιδρά το μικροαστικό στοιχείο (ειδικά σε τμήματα της σπουδάζουσας νεολαίας) και επίσης έχουν πολύ μεγαλύτερη εξοικείωση με ορισμένες νέες τεχνολογίες.
 

Ωστόσο έντεχνα κρύβουν ή παραποιούν τα εξής:

1η αλήθεια: Η δήθεν ηλεκτρονική (άμεση) δημοκρατία, η συμμετοχή του χρήστη μέσα από το διαδίκτυο και τις εφαρμογές που βασίζονται σε αυτό δεν είναι ανεξάρτητα της καπιταλιστικής εξουσίας. Έχουν καθοδηγητικό κέντρο, είτε το θέλουν και το γνωρίζουν είτε όχι. Αυτό το κέντρο είναι οι μονοπωλιακοί όμιλοι που δημιουργούν και ελέγχουν τη ροή της πληροφορίας στο διαδίκτυο.

 

Ο καθένας πρέπει να είναι υποψιασμένος. Διάφορες ιστοσελίδες που αυτοπαρουσιάζονται σαν ριζοσπαστικές (και υπάρχουν χιλιάδες είτε με την μορφή ομάδων στο facebook, είτε με τη μορφή blogs) πολλές στήνονται και λειτουργούν με την απευθείας καθοδήγησή τους από μονοπωλιακούς ομίλους ή από μυστικές υπηρεσίες καπιταλιστικών κρατών. Πέρα του ότι αν ήταν τόσο “επικίνδυνες”, όσο λένε, θα μπορούσαν με ένα κλικ να τις κλείσουν οι ιδιοκτήτες τους (google, facebook) το θέμα είναι ότι αξιοποιούνται σαν ένα ακόμα κανάλι για την ενσωμάτωση της οργής και της αγανάκτησης της νεολαίας.

Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Αιγύπτου, όπου ένας από τους internet activist (ακτιβιστές του διαδικτύου), ο ιδρυτής του περίφημου group στο facebook το οποίο “οργάνωνε” τις κινητοποιήσεις στην Αίγυπτο, δεν ήταν άλλος από τον Wael Ghonim, επικεφαλής του τμήματος μάρκετινγκ της Google στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή!

 

Άλλο παράδειγμα είναι πως πηγές (άσχετες με το ΚΚΕ) συνδέουν το περιβόητο κίνημα “occupy wall street” με τον μεγαλοκαπιταλιστή Σόρος.

Στη χώρα μας το κεφάλαιο και μέσω του διαδικτύου και άλλων ΜΜΕ προσανατόλισε σε συγκεκριμένη κατεύθυνση τις κινητοποιήσεις του Δεκέμβρη του 2008, στους “Αγανακτισμένους” των πλατειών.
 

2η αλήθεια: Το διαδίκτυο αξιοποιείται και ως μέσο για την ευκολότερη χειραγώγηση εργατικών λαϊκών στρωμάτων από τμήματα της αστικής τάξης για τους σκοπούς της. Συσκοτίζει την οργάνωση και συμμετοχή σε ταξική βάση, στον χώρο δουλειάς, μαθητείας, φοίτησης, αφού οι χρήστες μπορεί να βρίσκονται εκεί καθημερινά χωρίς να έχουν προηγουμένως προσωπική επαφή, χωρίς να έχουν ενιαία αντίληψη για τα προβλήματα που ζουν, χωρίς να σηκώνουν κεφάλι αλλά να “συνομιλούν” μονάχα μέσα από μία οθόνη.

Πώς λοιπόν μπορεί ένας εργαζόμενος, ένας νέος να παλέψει καθημερινά με επιμονή και αντοχή, με συνείδηση για την ανατροπή της καπιταλιστικής κοινωνίας όταν απέχει από τους κοινωνικούς ταξικούς αγώνες, ακόμα ακόμα από την κοινωνική επαφή με τον συνάδελφό του;

 

Η μάχη της οργάνωσης και της συμμετοχής στον αγώνα δε γίνεται με ένα κλικ, με ένα like ή με ένα retweet. Πως μπορεί να δοθεί αλήθεια η μάχη σε ένα χώρο δουλειάς; Γίνεται να μη συγκρούεσαι με την εργοδοσία και τους μηχανισμούς της, να μην έρχεσαι πρόσωπο με πρόσωπο με τους συναδέλφους σου, να οργανώνετε από κοινού τη συζήτηση, τη διαπάλη, τη συμμετοχή και τη συμβολή στην επιτυχία του αγώνα; Έτσι πραγματικά οργανώνεται η πάλη σε όλους τους χώρους δουλειάς και μόρφωσης. Έτσι μόνο δυναμώνει πραγματικά η οργάνωση της πάλης, νέες δυνάμεις μπαίνουν στον αγώνα, κατακτιέται προσανατολισμός ρήξης.

 

Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται κα τα παραδείγματα οργάνωσης κινητοποιήσεων. Για παράδειγμα σε πανεπιστήμια και ΤΕΙ, τη χρονιά που πέρασε υπήρξαν πρωτοβουλίες “ακομμάτιστων” ομάδων φοιτητών (που πρωτοστάτησαν αρκετές φορές στελέχη της ΔΑΠ και της ΠΑΣΠ) που οργάνωσαν γενικές συνελεύσεις και κινητοποιήσεις μέσα από το Facebook και διάφορα forum. Τι έμεινε στους φοιτητικούς συλλόγους; Ούτε οργάνωση, ούτε μαζική συμμετοχή, ούτε πείρα από αγωνιστική οργάνωση και κινητοποίηση, ούτε όμως και… κατακτήσεις για τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών.

 

Τίθεται το ερώτημα: αφού υπάρχουν οι παραπάνω κίνδυνοι, με τι όρους μπορεί να αξιοποιήσει το εργατικό κίνημα, το ΚΚ και η ΚΝ τις νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο, ώστε να χρησιμοποιηθούν στην ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας;

 

Καταρχάς να τονίσουμε ότι μιλάμε για οργανωμένη συλλογική παρέμβαση στο διαδίκτυο για την προβολή των θέσεων του ΚΚ, την ταξική ενημέρωση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, ειδικά των νέων που προέρχονται από αυτά και έχουν μεγαλύτερη εξοικείωση. Στη βάση της ταξικής οργάνωσης ανά χώρο δουλειάς, μαθητείας, σπουδών με ανθρώπους που γνωρίζονται μεταξύ τους, παλεύουν από κοινού κ.λπ.

 

Αντίθετα με την ατομική παρέμβαση εκτός των άλλων αντικειμενικά ενισχύεται η κοινωνική αποξένωση. Στη θέση των κοινωνικών σχέσεων και της κοινωνικής ζωής μπαίνει ο υπολογιστής. Η επικοινωνία, η συζήτηση και η οργάνωση της πάλης αποδυναμώνονται, παρότι πολλές φορές φαίνεται το αντίθετο.

 

Η συλλογική και οργανωμένη παρέμβαση προφυλάσσει από το φακέλωμα από τον ταξικό εχθρό την οργάνωση του ΚΚ, της ΚΝ, των συνδικάτων κ.ά. Φακέλωμα το οποίο δεν αποφεύγεται όπως μερικές φορές ορισμένοι μπορεί να πιστεύουν αν χρησιμοποιήσουν ψευδώνυμο κ.λπ.

 

Πλέον έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι, έχουν γίνει και γίνονται καθημερινά αποκαλύψεις για το μέγεθος και τους τρόπους φακελώματος που χρησιμοποιεί η αστική εξουσία.

Από τις πιο αθώες εφαρμογές γίνεται να διαμορφωθεί το προφίλ κάποιου που χρησιμοποιεί τακτικά το διαδίκτυο και είτε γράφει προσωπικές εμπειρίες στο Facebook ή σε κάποιο blog, είτε γράφει σε κάποιο forum, είτε ψωνίζει προϊόντα, είτε απλά από τις σελίδες που παρακολουθεί λιγότερο ή περισσότερο συχνά.

 

Βεβαίως ο ίδιος κίνδυνος υπάρχει και στη χρήση ενός κινητού όπου σημειώνει κάποιος τις δουλειές και τα ραντεβού του είτε στις συνομιλίες του.

 

Τα παραπάνω δεν τα επισημαίνουμε για να τρομοκρατήσουμε, αλλά για να διαμορφωθεί κριτήριο επαγρύπνησης και περιφρούρησης στα μέλη, στους φίλους του ΚΚΕ και της ΚΝΕ πρώτα και κύρια, και φυσικά ευρύτερα στην εργατική τάξη και τη νεολαία.

 

Όπως οι εκμεταλλευτές δε μας αποκαλύπτουν τι κουβεντιάζουν στις κλειστές και στις πιο “ανοιχτές” τους μαζώξεις έτσι και η εργατική τάξη και η πρωτοπορία της ,το ΚΚ, η ΚΝ, δεν πρέπει να δίνει στοιχεία στον ταξικό εχθρό που μπορεί να τα εκμεταλλευτεί ποικιλόμορφα και ειδικά σε κρίσιμες καμπές της ταξικής πάλης.

 

Υποτάσσουμε την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και του διαδικτύου στην ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας, αναγνωρίζοντας και τα όριά τους.

 

Οι μεγάλες δυνατότητες των νέων τεχνολογιών και του διαδικτύου αφορούν και τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Η αξιοποίησή τους στη διαμόρφωση του κεντρικού σχεδίου, στην άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας, στον εργατικό έλεγχο της παραγωγής κ.α. Είναι σημαντικός όρος για την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών στη σύγχρονη σοσιαλιστική-κομμουνιστική κοινωνία.

 

Αξίζει να θυμηθούμε ότι το ΚΚΕ ήταν από τους πρώτους φορείς που τις αξιοποίησε στην Ελλάδα (π.χ. ιστοσελίδα “Ριζοσπάστη” και του ΚΚΕ) και βελτιώνει ουσιαστικά την αξιοποίηση και αυτού του εργαλείου μέσω του portal του Κόμματος, του 902.gr.

Χωρίς να μας διαφεύγει ούτε μία στιγμή ότι πρόκειται για ένα μέσο στην ιδιοκτησία της αστικής τάξης, το οποίο δεν μπορεί παρά να προβάλλει, να κυριαρχείται από την προβολή της αστικής ιδεολογίας και πολιτικής και τις παραλλαγές της.

Παραπομπές

 

1.http://www.tanea.gr/news/world/article/5041329/mpes-ki-esy-sto-facebook-mporeis/

2.http://www.economist.com/news/international/21580190-technology-makes-protests-more-likely-not-yet-more-effective-digital-demo

www.odigitis.gr
 

Ποιοι, γιατί και πώς παρακολουθούν τα πάντα στο Διαδίκτυο

Μια «βόμβα» έσκασε πρόσφατα, τουλάχιστον για όσους ανυποψίαστοι περιδιαβαίνουν το Διαδίκτυο. Ο Αμερικανός πράκτορας Εντουαρντ Σνόουντεν αποκάλυψε ότι σχεδόν τα πάντα στο διαδίκτυο παρακολουθούνται σε παγκόσμια κλίμακα, από το «Prism»(«Πρίσμα»), ένα πανίσχυρο σύμπλεγμα συστημάτων πληροφορικής, που έχει αναπτύξει η κυβέρνηση των ΗΠΑ στις εγκαταστάσεις της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας (NSA) και στις νέες εγκαταστάσεις αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων των μυστικών υπηρεσιών της, στο Μπλάφντεϊλ της Γιούτα («Ρ» 24/3/2012, «7 μέρες μαζί», σελ. 9).

 

Ο Σνόουντεν ήταν η κύρια πηγή πληροφοριών για τα σχετικά δημοσιεύματα της «Washington Post» και του βρετανικού «Guardian» και κατά δήλωσή του προχώρησε στην κίνηση αυτή, επειδή απογοητεύτηκε από τον Δημοκρατικό Ομπάμα, που απλώς συνέχισε την πολιτική του Ρεπουμπλικάνου προκατόχου του Τζορτζ Μπους. Δε θέλω να συμβάλω για να ζήσουμε σε έναν κόσμο όπου τα πάντα που κάνουν και λένε οι άνθρωποι καταγράφονται, φέρεται να δήλωσε. Επικίνδυνη για την ασφάλεια των Αμερικανών χαρακτήρισε την αποκάλυψη του πρώην πράκτορά του, ο επιφορτισμένος με την αντικατασκοπεία υφυπουργός Αμυνας των ΗΠΑ, Τζέιμς Κλάπερ.

 

Δεν ήξεραν, δεν άκουσαν

 

Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, οι εταιρείες που συνεργάζονται με την κυβέρνηση των ΗΠΑ για την παρακολούθηση των πάντων, είναι τα μονοπώλια του χώρου της Πληροφορικής, μεταξύ των οποίων: Microsoft, Yahoo, Google, Facebook, PalTalk, AOL, Skype, YouTube, Apple, Twitter. Της αποκάλυψης του Σνόουντεν είχε προηγηθεί μια άλλη, του τεχνικού Μαρκ Κλάιν στο Σαν Φρανσίσκο, ο οποίος έδωσε στη δημοσιότητα έγγραφο του τηλεπικοινωνιακού μονοπωλίου AT&T, που έδινε το ελεύθερο στις κρατικές υπηρεσίες των ΗΠΑ να πάρουν τεράστιο όγκο πληροφοριών για τους πελάτες της AT&T, χωρίς καν την απαιτούμενη εισαγγελική εντολή. Πρόσφατα, επίσης, αποκαλύφθηκε δικαστικό έγγραφο που επιτρέπει στην NSA των ΗΠΑ να κάνει «συνεχή, καθημερινή» παρακολούθηση όλων των ενσύρματων και ασύρματων τηλεφώνων της εταιρείας τηλεπικοινωνιών Verizon, τόσο για τις επικοινωνίες μέσα στη χώρα, όσο και για τις επικοινωνίες με άλλες χώρες.

 

Πρόεδροι και άλλα σημαίνοντα στελέχη των εταιρειών, αυτοί που τα αστικά ΜΜΕ τόσο πολύ θαυμάζουν ως επιτυχημένους και πρότυπα για κάθε νέο άνθρωπο, δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν τίποτα για την παρακολούθηση και ότι οι εταιρείες τους δε συμμετείχαν σ' αυτή. Δήλωσαν δηλαδή έμμεσα ότι όλες οι εγκαταστάσεις εξοπλισμού, οι διασυνδέσεις συστημάτων και οι σχετικές συνεννοήσεις για τις ρυθμίσεις του λογισμικού έγιναν χωρίς να το ξέρουν και χωρίς να συμμετάσχει στο ελάχιστο η επιχείρησή τους. Αυτό μπορεί να συμβεί τόσο, όσο και το να απαλλαγεί οριστικά ο καπιταλισμός από τις κρίσεις του...

 

Προφάσεις για την καταπάτηση των ψεύτικων αστικών ελευθεριών

 

Πρόφαση για τη μνημειώδους έκτασης και βάθους παρακολούθηση των επικοινωνιών είναι φυσικά ο αγώνας ενάντια στην τρομοκρατία, καθώς έγινε καθόλα νομότυπα, βασισμένη στις δυνατότητες που έδωσε η νομοθεσία μετά την επίθεση στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης. Για να δικαιολογήσει την κατάργηση κάθε προσωπικού στοιχείου και ειδικότερα τη λειτουργία του συστήματος «Prism» τα τελευταία έξι χρόνια, η κυβέρνηση Ομπάμα έδωσε στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για το πώς το σύστημα αυτό επέτρεψε τη σύλληψη κάποιου Νατζιμπουλάχ Ζαζί, το 2009, όταν εντόπισε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έστειλε σχετικά με την τρομοκρατική ενέργεια που σχεδίαζε στο μετρό της Νέας Υόρκης!

 

Αλλά δεν είναι μόνο η αμερικανική κυβέρνηση που έχει ένα «Πρίσμα», για να ...διαθλά τις τηλεπικοινωνιακές ροές και να μετατρέπεται σε «μαγική σφαίρα», ικανή να δει τα πάντα για τη ζωή των ανθρώπων. Στη Βρετανία, τώρα ψάχνουν να βρουν αν η δική τους μυστική υπηρεσία GCHQ κάνει στο μέτρο των δυνατοτήτων της το ίδιο με την αμερικανική NSA. Το 2009, στη Γερμανία, όπου σήμερα ανθεί η καπιταλιστική βιομηχανία της πορνείας, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα εγκαταστήσει σε όλους τους υπολογιστές στη χώρα, ένα πρόγραμμα που θα εμποδίζει την πρόσβαση σε ιστοσελίδες πορνογραφικού περιεχομένου («Ρ» 25/1/2009, «7 μέρες μαζί», σελ. 7). Η καταπολέμηση ειδικότερα της παιδικής πορνογραφίας είναι το εναλλακτικό επιχείρημα, πέρα από την τρομοκρατία για περιοριστικά μέτρα και μέτρα παρακολούθησης στο Διαδίκτυο. Το 2008, η γερμανική κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ότι, όπως και άλλες κυβερνήσεις χωρών - μελών της ΕΕ, θα επιτρέπει στις αντιτρομοκρατικές και άλλες υπηρεσίες της να εγκαθιστούν μέσω Διαδικτύου προγράμματα παρακολούθησης στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές όσων θεωρούνται ύποπτοι (σ.σ. από τις ίδιες τις υπηρεσίες) ως τρομοκράτες ή μέλη του οργανωμένου εγκλήματος. Ακόμη μεγαλύτερη προϊστορία στις παρακολουθήσεις έχει η Βρετανία.

 

Εκσυγχρονισμός της παρακολούθησης

 

Η παρακολούθηση του Διαδικτύου με το «Prism» - και άλλα συστήματα που ίσως γίνουν γνωστά στο μέλλον - εκσυγχρονίζει και ολοκληρώνει την παρακολούθηση των τηλεπικοινωνιών του συστήματος «Έσελον», που αποτελεί συνεργασία ΗΠΑ, Βρετανίας και Αυστραλίας. Ήδη από το 2001, οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ ζητούσαν τεράστια ποσά για το σκοπό αυτό, με εκπροσώπους τους να δηλώνουν ότι δεν μπορούν να παρακολουθούν και την κάθε συνομιλία (βλ. «Ρ» 9/12/2001, «7 μέρες μαζί», σελ. 7). Ε, λοιπόν, τώρα μπορούν...

 

Το «Πρίσμα», σε πολύ μεγαλύτερη έκταση απ' ό,τι το παλιότερο «Σαρκοφάγο» («Carnivore») του FBI, επιτρέπει την παρακολούθηση και καταγραφή όλων των πληροφοριών που περνάνε από τους τηλεπικοινωνιακούς κόμβους του Διαδικτύου. Μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τηλεφωνικές επικοινωνίες Skype, ό,τι τοποθετεί κάποιος σε μια ιστοσελίδα, ποια ιστοσελίδα διαβάζει, πότε το τοποθέτησε και το διάβασε και πόση ώρα αφιέρωσε γι' αυτό, τι και πότε έβαλε στο Facebook, πότε και τι είπε στο Twitter, όλα καταγράφονται και αποθηκεύονται ενδεχομένως για πάντα.

Μαζί μ' αυτά, ειδικότερα για τους Αμερικανούς (και ενδεχομένως όχι μόνο γι' αυτούς) οι ΗΠΑ καταγράφουν πού και πότε αγόρασε κάποιος οτιδήποτε με πιστωτική κάρτα και όλες αυτές οι πληροφορίες διασυνδέονται μεταξύ τους, αλλά και με πληροφορίες αναγνώρισης προσώπων, που ευγενικά προσφέρουν ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, όπως η αυτόματη αναγνώριση προσώπων σε φωτογραφίες (άρα με ποιον και - ενδεχομένως - πότε και πού βρισκόταν κάποιος), ποιους «φίλους» έχει (άρα ποιους γνωρίζει και έχει επικοινωνία ή στενότερη σχέση).

 

«Χαρτί και καλαμάρι»

 

Οι πληροφορίες αυτές ταξινομούνται και συνδέονται με το όνομα κάθε ανθρώπου, προσφέροντας στις μυστικές υπηρεσίες με το πάτημα ενός κουμπιού, όχι μόνο ένα πλήρες προφίλ, όσον αφορά το χαρακτήρα, τη συγκρότηση και τη συμπεριφορά κάθε παρακολουθούμενου, αλλά - με αδιαφιλονίκητο τρόπο - και τις παραμικρές λεπτομέρειες της ζωής του. Εκείνες που ακούσια γνωστοποιεί κάνοντας χρήση κάποιας ...ηλεκτρονικής ευκολίας και εκείνες που εκούσια ανακοινώνει, αγνοώντας ή αδιαφορώντας για τον κίνδυνο. Η στάση που λέει, τι να κάνουμε, κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει σήμερα από το Μεγάλο Αδελφό, είναι η εύκολη απάντηση, δεν είναι όμως αληθής, ούτε αποτελεί λύση. Γιατί όποιος κρατάει αυτή τη στάση απέναντι στο σύστημα που παρακολουθεί κάθε του κίνηση και λέξη, ανοίγει το δρόμο για μια άλλη φάση, όταν οι κινήσεις και οι λέξεις του γίνουν δυσάρεστες και επικίνδυνες για τους παρακολουθούντες.

 

Οι κυβερνήσεις των ιμπεριαλιστικών χωρών κάνουν αυτό που χρειάζεται για τα μονοπώλια, με προτεραιότητα, φυσικά, στα μονοπώλια της χώρας τους. Φροντίζουν να διατηρηθεί η εξουσία τους, η καπιταλιστική εξουσία. Τη θωρακίζουν από τον «εχθρό λαό», ο οποίος το πολύ πολύ επιτρέπεται να ζει σε μια επίφαση δημοκρατίας και ελευθερίας, ώστε να είναι ευχαριστημένος και γι' αυτό πιο αποδοτικός εκμεταλλευόμενος. Αν τα πράγματα ζορίσουν, όπως τώρα με τη βαθιά καπιταλιστική κρίση, το πράγμα αλλάζει. Η αστική δημοκρατία αποκαλύπτεται καθώς οι ανάγκες θωράκισης του συστήματος αυξάνουν.

 

Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις ακόμα και των χωρών που συνεργάζονται στο πλαίσιο κάποιας ένωσης κρατών ή κάποιας πιο χαλαρής μορφής συνεργασίας, χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο για κατασκοπία φίλων και εχθρών, βιομηχανική και στρατιωτική, καθώς βρίσκονται σε αδιάκοπη διαπάλη μεταξύ τους για τις αγορές και τις ψηλότερες θέσεις της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας.

 

Το Διαδίκτυο είναι σαν μια τεράστια πολύβουη πόλη. Εχει τις δικές του εργατογειτονιές, τις δικές του μεγαλοαστικές συνοικίες, τα δικά του κακόφημα μέρη. Δε θα το χαρίσουμε στον εχθρό, δε θα πάμε να ζήσουμε στα βουνά, αλλά δεν θα προσκαλούμε και το χαφιέ για καφέ. Ούτε θα τοιχοκολλάμε στο στέκι του καταλόγους με τους φίλους μας, αναφορές για τις δραστηριότητές μας, τις προσωπικές μας στιγμές και σκέψεις. Και ξέρουμε καλά ότι ο πόλεμος με τον αντίπαλο δεν θα κριθεί στο Διαδίκτυο, αλλά στα εργοστάσια, στους άλλους τόπους δουλειάς, στους τόπους κατοικίας, στους τόπους μάθησης.

 

Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ (www.rizospastis.gr)

 

Διαβάστε επίσης:

 

Το διαδίκτυο και οι παραδοχές των μυστικών υπηρεσιών

 

 

Το ΚΚΕ, το διαδίκτυο και οι παραδοχές των μυστικών υπηρεσιών

Πριν λίγες μέρες διέρρευσε σε αμερικανικές εφημερίδες και επιβεβαιώθηκε από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, ότι η NSA (η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας των ΗΠΑ υπάγεται στο υπουργείο Αμυνας, είναι μία από τις 17 μυστικές υπηρεσίες που «επίσημα» δραστηριοποιούνται στις ΗΠΑ) παρακολουθεί εκατομμύρια τηλεφωνικές κλήσεις και στο πλαίσιο του προγράμματος παρακολούθησης «Prism» μπορεί μέσω των server 9 διαδικτυακών κολοσσών (όπως οι «Google», «Facebook», «Microsoft», «Yahoo», «Apple»...) να έχει πρόσβαση στα e-mail, τις διαδικτυακές συνομιλίες κάθε είδους, να έχουν ουσιαστικά «εικόνα» από όλη τη διαδικτυακή κίνηση ενός χρήστη. Δηλαδή οι μυστικές υπηρεσίες ομολόγησαν ότι μπορούν να παρακολουθούν όλους τους χρήστες του διαδικτύου. Η είδηση χρεώνεται σε διαρροή από σύμβουλο της NSA, τον Εντουαρντ Σνόουντεν, του οποίου η τύχη σήμερα αγνοείται. Μάλιστα η αρχή της παρακολούθησης χρεώνεται στην κυβέρνηση Μπους και πλέον συνεχίζει με την έγκριση της κυβέρνησης Ομπάμα (της κυβέρνησης που εκδηλώνει θαυμασμό ο ΣΥΡΙΖΑ).

 

Δεν είναι λίγες οι φορές που τα τελευταία χρόνια γίνονται τέτοιες παραδοχές όπως η παραπάνω, αλλά η τελευταία είναι η πλέον καραμπινάτη και από τα πλέον επίσημα χείλη. Ανεξάρτητα του για ποιον λόγο γίνονται αυτές οι διαρροές, τι σκοπούς μπορούν να εξυπηρετούν και στους ανταγωνισμούς μεταξύ των μονοπωλίων που ελέγχουν το διαδίκτυο ή και ανταγωνισμών μεταξύ καπιταλιστικών κρατών (ήδη υπάρχουν σε σχέση με το γεγονός αντιδράσεις από την ΕΕ και τη Γερμανία), αυτές οι ειδήσεις πρέπει να είναι «καμπανάκι» για τους εκατομμύρια χρήστες του διαδικτύου. Με αφορμή αυτήν την είδηση έχει αξία να θυμίσουμε σήμερα τη στάση του ΚΚΕ απέναντι στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα απέναντι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και την αντίδραση ορισμένων πριν λίγα χρόνια που χρέωναν ουσιαστικά στο ΚΚΕ ότι λέει «υπερβολές». Τώρα οι ίδιοι που χρέωναν "αναχρονισμό" στο ΚΚΕ (π.χ. «Το Βήμα»), εμφανίστηκαν με μεγάλους τίτλους για «μεγάλους αδελφούς» και άλλα παρόμοια.

 

Το γεγονός ότι το ΚΚΕ και η ΚΝΕ προειδοποιούν και επαγρυπνούν μπροστά στη δράση μυστικών υπηρεσιών, φανερών, κρυφών, κρατικών και ιδιωτικών, που αξιοποιούν και το διαδίκτυο, έχει γίνει και η αφορμή για επίθεση ενάντια στο ΚΚΕ τα τελευταία χρόνια. Πάντα με ύφος έκπληκτου, από το «παράλογο» κατ' αυτούς που στηρίζει το ΚΚΕ, έγραφαν: «Το ΚΚΕ διαγράφει το facebook», «Απαγορεύει το ΚΚΕ στα μέλη του να έχουν facebook», «Το ΚΚΕ βλέπει παντού πράκτορες και προβοκάτορες», «Προτροπή του ΚΚΕ να μην έχουν τα μέλη του λογαριασμούς στο facebook και σε άλλα παρόμοια κοινωνικά δίκτυα για λόγους "προστασίας" τους» (σ.σ. σε εισαγωγικά από το συντάκτη του κείμενου η λέξη προστασία, προφανώς επειδή το ΚΚΕ βλέπει φαντάσματα!!!), «Οποιος δεν σταματήσει να έχει Facebook, θα διαγραφεί λέει η "σοφή"» μας ηγεσία!», «Η ομολογουμένως φοβική στάση του Περισσού απέναντι στο διαδίκτυο». Τέτοια και άλλα σχόλια και άρθρα φιλοξενήθηκαν από αστικά ΜΜΕ, με πρώτο τη ναυαρχίδα τους, το «Βήμα», που είχε πιάσει το νήμα από διάφορα blogs, άλλα αντικομματικά και άλλα με αναφορές ξεκάθαρης στήριξης στο ΣΥΡΙΖΑ. Ιδιας κάστας αρθρογράφοι με αυτούς που περιγράφηκαν παραπάνω λένε επίσης ότι «αντί το ΚΚΕ να πιάσει το μήνυμα των καιρών (...) έχει κάτσει στη γωνία σαν πεισμωμένη γριά» ή ότι «ζουν (οι κομμουνιστές) σε ένα δικό τους πλανήτη, σε ένα δικό τους, εσωτερικό Δίκτυο, μακριά από τις Σειρήνες του ιμπεριαλισμού και του οπορτουνισμού».

 

Και «απαρχαιωμένο το ΚΚΕ» και «ανελευθερία στο Κόμμα»!

 

Η επίθεση δεν αφορά μόνο τα περί «απαρχαιωμένου» ΚΚΕ. Επίθεση γίνεται και στο όνομα της «ελευθερίας» και της «δημοκρατίας» στο Κόμμα με πρώτα βιολιά διάφορους οπορτουνιστές, άλλους πιο έμπειρους και άλλους πιο «καινούριους» μετανοημένους κομμουνιστές. Πού καταλήγουν τελικά; Οτι είναι «ελευθερία» στελέχη, μέλη, φίλοι του ΚΚΕ να αυτοφακελώνονται. Και με αυτήν την άθλια πολεμική που αναπτύσσουν (με μπόλικη διαστρέβλωση) καρφώνονται και για το τι Κόμμα θέλουν. Κόμμα - χυλός που θα είναι φτερό στον άνεμο, «ανοιχτό» στην παρέμβαση του αστικού κράτους, που αραιά και πού θα ξεστομίζει για τα μάτια του κόσμου και καμιά κουβέντα για επαναστάσεις, εξεγέρσεις και σοσιαλισμό! ΚΚ που να έχει απεμπολήσει τις αρχές συγκρότησής του και αναπόφευκτα και την πολιτική του γραμμή για την κατάκτηση της εξουσίας. Ενα Κόμμα δηλαδή, που θα είναι δεμένο χειροπόδαρα στο σύστημα και τους μηχανισμούς του.

 

Αν γινόταν αυτό μάλλον το ΚΚΕ θα ήταν κόμμα πρότυπο, η ηγεσία του πάνσοφη και προφανώς δε θα ήταν σεχταριστικό (sic!). Οι κομμουνιστές, αφελείς δεν είμαστε. Η αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία δε σημαίνει και παύση του ταξικού πολέμου που είναι σε εξέλιξη σε όλες τις φάσεις, και δε σταμάτησε ακόμα και στις σχετικά πιο «ειρηνικές» περιόδους που πέρασαν. Είναι δυνατόν οι εκμεταλλευτές να πάψουν να περιφρουρούν την εξουσία τους από τη δράση που αναπτύσσεται εναντίον της; Πολύ περισσότερο που το ΚΚΕ παλεύει για την ανατροπή αυτής της εξουσίας. Η παρακολούθηση βέβαια αφορά όλους τους χρήστες του διαδικτύου, που ακόμα κάποιοι επιμένουν να το αποκαλούν και «παράδεισο της ελευθερίας». Τέτοιος παράδεισος είναι η αστική δημοκρατία!

 

Η τεράστια ανάπτυξη της πληροφορικής και οι εφαρμογές του διαδικτύου δεν αποτελούν συλλογικό κοινωνικό αγαθό, αλλά ιδιοκτησία μονοπωλιακών ομίλων και εργαλείο - αποτελεσματικό μάλιστα - πολιτικής χειραγώγησης στα χέρια των εκμεταλλευτών αλλά και εργαλείο παρακολούθησης στα χέρια της αστικής τάξης και των μηχανισμών της. Ούτε μπορεί να εμπιστεύεται κανείς τις «προστατευτικές» πολιτικές της ιδιωτικής ζωής που διαφημίζουν οι εταιρείες που εμπλέκονται με τη δημιουργία λογισμικού και τη λειτουργία σελίδων κοινωνικής δικτύωσης. Τα παραδείγματα hacking που εμφανίζονται όλο και πιο συχνά, απλά μαρτυρούν πως υπάρχει το δυναμικό εκείνο (αγνώστου ταυτότητας και προέλευσης για εμάς, κάτι που δεν ισχύει πιθανά για τις κρατικές υπηρεσίες) που έχει το «αντίδοτο», την ικανότητα δηλαδή να σπάει κωδικούς, παρακωδικούς, ακόμα και κρυπτογραφήσεις (που θεωρούνται πιο εγγυημένος τρόπος προστασίας).

 

Κάποια παραδείγματα από εμάς που... «ζούμε στο δικό μας πλανήτη»

 

Μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι δεν πρέπει να είσαι χάκερ για να χρησιμοποιήσεις το «youtube», η χρήση του οποίου βέβαια δεν είναι καταδικαστέα. Αν κάποιος δει στη δεξιά μπάρα, εκεί που είναι τα προτεινόμενα βίντεο, κάποια από αυτά αναγράφουν «recommended foryou» («συνίσταται για εσένα»). Και πού ξέρει το «youtube» τι μπορεί να θέλεις να δεις ή να ακούσεις; Αυτό προκύπτει από τις αναζητήσεις που έχει κάνει ο χρήστης στο «youtube», και από τα βίντεο που έχει δει, όσο καιρό το αξιοποιεί. Το site αυτές τις πληροφορίες τις έχει συλλέξει, τις έχει επεξεργαστεί και σου κάνει τις προτάσεις του.

 

Ακόμα και για την ανάρτηση μίας διαφήμισης της «google» αξιοποιείται όλο το σχετικά πρόσφατο διαδικτυακό παρελθόν του χρήστη, προκειμένου τη διαφήμιση να τη δει κάποιος που οι πιθανότητες ενδιαφέροντος να είναι αυξημένες για το διαφημιζόμενο (εξατομικευμένη διαφήμιση). Δεν πρέπει κανείς να είναι διάνοια για να καταλάβει ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο μέσω της αποθήκευσης, συλλογής και κατάλληλης επεξεργασίας των πληροφοριών που απορρέουν από μία τυπική χρήση του διαδικτύου. Η συλλογή πληροφοριών για εμπορικούς σκοπούς δείχνει ότι υπάρχει δυνατότητα με βάση τα διαδικτυακά βήματα του κάθε χρήστη να συλλεχτούν και άλλου είδους πληροφορίες...

 

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

 

Αυτή η δουλειά, της συλλογής πληροφοριών, ακόμα πιο ευαίσθητων από αυτές που περιγράφηκαν, από όποια υπηρεσία το επιθυμεί γίνεται πιο εύκολα όταν ένας χρήστης διαθέτει λογαριασμό σε κάποιο από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόκειται για ιστοσελίδες στις οποίες ο χρήστης δημιουργεί ένα «προφίλ» με προσωπικά του στοιχεία (που με δυσκολία πολλές φορές κάποια από αυτά μπορεί να τα αποκαλύπτει ακόμα και στο φιλικό ή οικογενειακό περιβάλλον) και φωτογραφίες και αλληλεπιδρά με άλλους χρήστες, τους εικονικούς του «φίλους» συνήθως στη βάση κοινών ενδιαφερόντων. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί το «facebook» που ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2004. Τον Οκτώβρη του 2012 καταγράφηκαν πάνω από 1 δισεκατομμύριο ενεργοί χρήστες του «facebook» (1). Εκτιμάται ότι από αυτούς τα 3,5 εκατομμύρια είναι Ελληνες.

 

Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι καπιταλιστικές επιχειρήσεις - μονοπώλια που, αν και προσφέρουν τις υπηρεσίες τους δωρεάν, έχουν τεράστια κέρδη (πάνω από 4 δισ. δολάρια μόνο για το «facebook» το 2011) από διαφημίσεις, αλλά και από το εμπόριο πληροφοριών σχετικά με τις προτιμήσεις και τις συνήθειες των χρηστών προς όλες τις κατευθύνσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι «τρεις από τους τέσσερις ιδρυτές του Facebook είναι εκατομμυριούχοι» (2).

 

Κανένα προσωπικό δεδομένο δεν μπορεί να μείνει κρυφό όταν συμμετέχει κανείς σε τέτοιες ιστοσελίδες. Αλλωστε ο χρήστης χάνει τον έλεγχο των προσωπικών του δεδομένων που δημοσιεύονται, καθώς αυτό δεν εξαρτάται μόνο από τον ίδιο αλλά και από τους «φίλους» του. Στη συνέχεια τα δεδομένα αυτά περνάνε στη δικαιοδοσία της εταιρείας - παρόχου που τα διατηρεί στο διηνεκές και τα αξιοποιεί όπως θέλει. Ετσι οι κάθε λογής υπηρεσίες και επιτελεία βγαίνουν από τον κόπο να σχηματίσουν το κοινωνικό και πολιτικό προφίλ όποιων βάζουν στο μάτι για πολιτικούς ή άλλους λόγους, αφού το παίρνουν στο πιάτο.

 

Για να αντιληφθεί πόσο έχει προχωρήσει η συλλογή και η επεξεργασία των πληροφοριών που αντλούνται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι επίσης αποκαλυπτικό δημοσίευμα της «The Wallstreet Journal» με αφορμή έρευνα του πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ (3).

«Στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, οι Μάικλ Κοζίνσκι, Ντέιβιντ Στίλγουελ και Θορ Γκρέπελ συγκέντρωσαν τα Like (4) και τα λεπτομερή δημογραφικά προφίλ από 58.000 εθελοντές χρήστες του "facebook". (...) Αξιοποίησαν τα αποτελέσματα, έκαναν ψυχομετρικά τεστ και κατόρθωσαν να μαντέψουν σωστά σε ποσοστό από 60% έως 95% προσωπικά στοιχεία για κάθε χρήστη. Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτικά, καθώς οι αλγόριθμοι έδωσαν ακριβή στοιχεία στο 88% των περιπτώσεων όσον αφορά τον σεξουαλικό προσανατολισμό των ανδρών, στο 95% στη διάκριση Αφροαμερικανών από Καυκάσιους - Αμερικανούς και στο 85% στη διάκριση μεταξύ Ρεπουμπλικανού και Δημοκρατικού» (5).

 

Όλες αυτές τις πληροφορίες που συγκεντρώνουν αυτά τα μονοπώλια τις κρατούν μόνο για τον εαυτό τους; Αν βγάζουν τεράστια ποσά από τις διαφημίσεις εταιρειών, τότε πόσα χρήματα θα έβγαζαν αν (λέμε αν) πουλούσαν όλα αυτά τα «προσωπικά δεδομένα» σε αστικά κράτη, μυστικές υπηρεσίες και ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς;

 

Δεν είναι η πρώτη φορά που ομολογούν την παρακολούθηση

 

Πέρσι είδε το φως της δημοσιότητας η εξής είδηση: σε κτίριο της CIA στη Βιρτζίνια έχει συγκεντρωθεί ένας λόχος πρακτόρων (οι λεγόμενοι «νίντζα της βιβλιοθήκης») με ευθύνη να αναλύουν τις πολιτικές απόψεις που αναπτύσσονται από χρήστες του «Facebook» και του «Twitter». Οι εκθέσεις των «νίντζα» εμπεριέχονται στην πρωινή ενημέρωση του προέδρου των ΗΠΑ, ενώ για να αντιληφθούμε τον όγκο των πληροφοριών που συγκεντρώνουν αρκεί το εξής στοιχείο: «Ο διευθυντής του Κέντρου, ο Νταγκ Νέικιν, αποκάλυψε στο πρακτορείο "Ασοσιέιτεντ Πρες" έναν απίστευτο αριθμό: εξετάζουν καθημερινά όχι λιγότερα από 5 εκατομμύρια "τιτιβίσματα" - τα μικρομηνύματα που διακινούνται στο "Twitter"» (6).

 

Επίσης από πέρυσι, το FBI αναζητά εργαλείο ανάλυσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης για προηγμένες πληροφορίες και μάλιστα ανέφερε στην αγγελία του: «Τα κοινωνικά μέσα έχουν γίνει πρωταρχική πηγή πληροφοριών επειδή αποτελούν την κατεξοχήν πρώτη απόκριση σε σημαντικά γεγονότα και το πρωταρχικό συναγερμό σε πιθανώς εκτραχυνόμενες καταστάσεις».

 

Όλα αυτά δε γίνονται μόνο στα κρυφά, αφού καθόλου κρυφή δεν ήταν η παρουσία του Ζούγκενμπεργκ (ενός εκ των ιδρυτών του «Facebook» και δισεκατομμυριούχος πλέον) στο «G-8» το 2011 όπως φανερή ήταν η συνάντηση του Σαρκοζί το 2012 με τον ιδρυτή του «Twitter», την περίοδο πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία. Τι μπορεί να συζήτησαν οι μεγαλοϊδιοκτήτες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τους ηγέτες των καπιταλιστικών κρατών; Δε μας το αποκάλυψε κανείς.

 

Μία ακόμα πλευρά που επιβεβαιώνει τη στάση του ΚΚΕ είναι και ο κυβερνοπόλεμος που διεξάγεται στο διαδίκτυο μεταξύ μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων, κυρίως για την απόσπαση πληροφορίων μεταξύ επιχειρήσεων ανταγωνιστικών μεταξύ τους, όπως επίσης και τα διάφορα προσωπικά δεδομένα ηγετών καπιταλιστικών κρατών που αλιεύονται και δημοσιοποιούνται με σκοπό τον εκβιασμό, για πολιτικούς ή οικονομικούς λόγους.

 

Τελικά είχε δίκιο το ΚΚΕ;

 

Τα παραδείγματα (είναι μόνο μερικά από όσα μπορεί να πει κανείς) δείχνουν ένα πράγμα: ότι το ΚΚΕ κρατάει αυτή τη στάση απέναντι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όχι επειδή δεν ξέρει, αλλά ακριβώς επειδή ξέρει και γνωρίζει, αυτό που ξέρουν και εκατομμύρια χρήστες του διαδικτύου: ότι είναι ένας χώρος ο οποίος μπορεί να αξιοποιηθεί για να συγκεντρωθεί τεράστιος όγκος πληροφοριών που παλιότερα θα χρειάζονταν μερικοί εκατομμύρια ζωντανοί πράκτορες. 'Η πιο απλά, όπως το είπε ο διευθυντής της CIA Κρίστοφερ Ζαρντίνσκι, «το Facebook είναι το όνειρο που έγινε πραγματικότητα, αφού εκεί μέσα όλοι βάζουν φωτογραφίες και προσωπικά δεδομένα, χωρίς ενδοιασμούς και προσφέρουν στην The Company (CIA) "ξεκούραστη"συλλογή δεδομένων» (7).

 

Ούτε αποθεώνουμε το διαδίκτυο, ούτε το υποτιμάμε. Το ΚΚΕ ήταν από τους πρώτους που το αξιοποίησε στην Ελλάδα (π.χ. ιστοσελίδα «Ριζοσπάστη») και βελτιώνει ουσιαστικά την αξιοποίηση και αυτού του εργαλείου μέσω του portal του Κόμματος. Το διαδίκτυο το κατανοούμε σαν αστικό ΜΜΕ, αφού είναι στην ιδιοκτησία μεγάλων μονοπωλιακών ομίλων, κάτι που καθορίζει και το τι θα κυριαρχεί στο περιεχόμενό του. Το διαδίκτυο, πέρα από άλλες πλευρές και εφαρμογές που έχει, σήμερα εμπλέκεται άμεσα με την ενημέρωση και την προπαγάνδα. Το θέμα είναι προπαγάνδα και ενημέρωση από ποιον και για τα συμφέροντα ποιας τάξης. Ενα μέσο στην ιδιοκτησία της αστικής τάξης δεν μπορεί παρά να προβάλλει, να κυριαρχείται από την προβολή της αστικής ιδεολογίας και πολιτικής και τις παραλλαγές της. Για παράδειγμα, το ίδιο αντικομμουνιστικό περιεχόμενο που μπορεί να βρει κάποιος σε ένα σχολικό ή άλλο βιβλίο το βρίσκει πολύ εύκολα και στο διαδίκτυο και την ευθύνη γι' αυτό δεν την έχει ασφαλώς το διαδίκτυο αυτό καθ' αυτό, αλλά το σε ποιας τάξης τα χέρια βρίσκεται. Την αλήθεια μπορεί να τη βρει κάποιος αλλά θα πρέπει να την ψάξει αρκετά. Δε θα τη βρει ούτε στα «προτεινόμενα», ούτε στις πρώτες θέσεις των μηχανών αναζήτησης.

 

Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ έχουν όχι μόνο δικαίωμα αλλά και ευθύνη να προειδοποιούν, να ενημερώνουν και για αυτές τις πλευρές τους εργαζόμενους και τη νεολαία. Να καλλιεργούν στάση επαγρύπνησης, αυτοπεριφρούρησης. Όπως οι εκμεταλλευτές δε μας αποκαλύπτουν τι κουβεντιάζουν στις κλειστές και στις πιο «ανοιχτές» τους μαζώξεις έτσι και η εμπροσθοφυλακή των εκμεταλλευόμενων, το ΚΚΕ, τα μέλη και οι φίλοι της ΚΝΕ δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παραδίνουμε ατομικά/προσωπικά στοιχεία για εμπορική και κάθε άλλη εκμετάλλευση. Οχι επειδή φοβόμαστε αλλά επειδή σκοπός της δράσης μας είναι η ανατροπή του εκμεταλλευτικού συστήματος, η οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας.

 

Του Νίκου Ρεμπάμπη,

μέλους του Γραφείου του ΚΣ της ΚΝΕ

 

Παραπομπές:

 

1. Στοιχεία από την έρευνα «Internet 2012 in numbers», http://royal.pingdom.com/2013/01/16/internet-2012-in-numbers.

2. «Το Facebook είναι... η τρίτη μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο» http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=27200&subid=2&pubid=112812818.

3. Δημοσίευμα της «The Wallstreet Journal» διαθέσιμο στα αγγλικά στη διεύθυνση: http://online.wsj.com/article_email/SB10001424127887324096404578354533010958940-lMyQjAxMTAzMDEwMTExNDEyWj.html#.

4. Διευκρινιστικά: To «like» (στα ελληνικά «μου αρέσει») είναι η έκφραση επιδοκιμασίας από ένα χρήστη του «Facebook» σε ανάρτηση άλλου χρήστη. Πρόκειται για μία τυπική δυνατότητα που «παρέχει» στους χρήστες του το «Facebook».

5. Μεταφρασμένο το παραπάνω δημοσίευμα από την ιστοσελίδα «news 247.gr».

6. «Τα Νέα», «CIA: Σαρώνει τα κοινωνικά δίκτυα για να προβλέψει επαναστάσεις», 12 Νοέμβρη 2011.

7. Δημοσίευμα στο «gr.news.yahoo.com», 4/2/2013.

 

www.902.gr

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ: Νέοι τρόποι χειραγώγησης από τα μονοπώλια

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Νέοι τρόποι χειραγώγησης από τα μονοπώλια

Το διαδίκτυο δημιουργεί στο χρήστη του την ψευδαίσθηση της ελευθερίας. Ότι μπορεί εύκολα να συνδεθεί με εκατομμύρια υπολογιστές σε όλο τον πλανήτη, να προσπελάσει αρχεία, να επικοινωνήσει με τους φίλους του. Εμφανίζεται σαν μια μεγάλη άναρχη θάλασσα από δεδομένα, όπου ο καθένας μπορεί να σερφάρει και να βάλει την τάξη που ο ίδιος επιθυμεί. Στην πραγματικότητα όμως, τάξη στα δεδομένα βάζουν εκείνοι που έχουν τα οικονομικά μέσα για να επεξεργαστούν αυτό τον τεράστιο όγκο πληροφοριών και οι υπόλοιποι εν αγνοία τους κινούνται μέσα στους δρόμους που χάραξαν οι κάτοχοι των αναγκαίων κεφαλαίων.

Το διαδίκτυο είναι ένα ακόμα πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, στα μονοπώλια, για το ποιος ελέγχει τη ροή της πληροφορίας, ποιος επιδρά και με ποιον τρόπο στα δισεκατομμύρια των χρηστών του διαδικτύου. Ο τομέας της διαφήμισης και του εμπορίου στο διαδίκτυο είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.
 

Τα μονοπώλια του διαδικτυακού εμπορίου καταχωρούν τις προτιμήσεις των χρηστών για συγκεκριμένα εμπορεύματα, χωρίς συχνά αυτοί ούτε καν να το συνειδητοποιούν, καταγράφοντας το χρόνο παραμονής σε κάθε ιστοσελίδα, τον αριθμό των χτυπημάτων, τη γεωγραφική τους θέση, σε ποια ιστοσελίδα βρίσκονταν πριν, τι ώρα έκαναν το καθετί κ.ο.κ. Στόχος τους φυσικά δεν είναι να καταγράψουν τις λαϊκές ανάγκες, αλλά να εντοπίσουν εκείνο το συνδυασμό ποιότητας, τιμής, και διαφήμισης που θα μεγιστοποιήσει την κερδοφορία τους. Κάθε κίνηση, κάθε «κλικ» που κάνουμε στο web, τον Παγκόσμιο Ιστό Πληροφοριών, καταγράφεται στο άλλο άκρο της γραμμής. Στην ουσία καταγράφεται με λεπτομέρεια η διαδρομή μας, που δεν αποκαλύπτει μόνο πού πήγαμε, ποιες ιστοσελίδες επισκεφθήκαμε, αλλά, ως ένα βαθμό και τον τρόπο σκέψης μας, τις συνήθειές μας, τις αδυναμίες μας. Αυτό γίνεται με όλο και πιο λεπτομερή τρόπο εδώ και 10 χρόνια.
 

Ένα βήμα παραπέρα
 

Φανταστείτε τώρα ένα διαδίκτυο, όπου αόρατα χέρια όχι μόνο ελέγχουν αλλά και καθοδηγούν όλη σας την εμπειρία με το μέσο. Οπου κάποιος τρίτος προκαθορίζει τις ειδήσεις, τα προϊόντα και τις τιμές που θα βλέπετε, ακόμα και τους ανθρώπους με τους οποίους θα επικοινωνείτε. Εναν εικονικό κόσμο, όπου νομίζετε ότι εσείς κάνετε τις επιλογές, αλλά στην πραγματικότητα οι επιλογές σας περιορίζονται και φιλτράρονται μέχρι να απομείνει μόνο η ψευδαίσθηση ότι διατηρείτε τον έλεγχο.
 

Η πραγματικότητα δεν απέχει πολύ απ' αυτή την περιγραφή. Χάρη στην πρόοδο της τεχνολογίας, η Google, το Facebook και άλλα μονοπώλια συλλέγουν πληροφορίες για κάθε χρήστη του διαδικτύου, τις οποίες χρησιμοποιούν για να «κόψουν και ράψουν» την εμπειρία που έχει κάθε άνθρωπος στην αλληλεπίδρασή του με το μέσο, με βάση τις προσωπικές του προτιμήσεις, τις συνήθειες και το εισόδημα. Το Διαδίκτυο είναι ήδη διαφορετικός κόσμος για τους πλούσιους και τους φτωχούς.
 

Να πώς λειτουργεί η νέα τεχνική. Η διαφήμιση βρίσκεται σήμερα πίσω από το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της βιομηχανίας του ίντερνετ. Τα μονοπώλια της Σίλικον Βάλεϊ ιδρύουν ή χρηματοδοτούν εταιρείες, που προσφέρουν δωρεάν εφαρμογές, μόνο και μόνο για να συλλέξουν και να πουλήσουν τα προσωπικά σας δεδομένα μόλις τις χρησιμοποιήσετε. Σ' αυτό οφείλεται ο τόσο μεγάλος αριθμός διαθέσιμων δωρεάν εφαρμογών και παιχνιδιών για έξυπνα κινητά τηλέφωνα, PDA, tablet και προσωπικούς υπολογιστές. Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορικής διαδρομής του διαδικτύου, ο κύριος στόχος αυτής της συλλογής δεδομένων ήταν το κλασικό μάρκετινγκ για την προώθηση προϊόντων. Ομως, όλο και περισσότερο, η συλλογή δεδομένων των χρηστών προχωρά πολύ πέρα από την απλή διαφήμιση και την παροχή της δυνατότητας στις ασφαλιστικές εταιρείες, στις ιδιωτικές εταιρείες παροχής υπηρεσιών υγείας και σε άλλες επιχειρήσεις να κερδίσουν αναλύοντας τα προσωπικά σας δεδομένα εν αγνοία σας. Τώρα, βασισμένα σε αυτή την ανάλυση, τα μονοπώλια αποφασίζουν για λογαριασμό σας τι και πώς αξίζει να βλέπετε στο διαδίκτυο, ή αν δεν αξίζει καν να ασχοληθούν μαζί σας για να σας «σπρώξουν» προϊόντα.
 

«Μαγική εικόνα»
 

Μερικοί - όχι τυχαίοι και όχι τυχαία - χαρακτηρίζουν αυτή την τάση ως «εξατομίκευση» του διαδικτύου, περιγραφή που την κάνει να ακούγεται αθώα, αν όχι διασκεδαστική και χρήσιμη, καθώς π.χ. οι διαφημίσεις που μπορεί να συναντήσει κανείς κατά την πλοήγηση, θα είναι στα χρωματικά σύνολα της αρεσκείας του. Δεν είναι όμως ούτε τόσο αθώα, ούτε τόσο ανώδυνη η εξέλιξη αυτή.
 

Η χρήση των διαδικτυακών καταστημάτων για αγορές παρουσιάζει αυξητική τάση σε παγκόσμια κλίμακα, καθώς λόγω περιορισμένου λειτουργικού κόστους μπορούν να προσφέρουν τα προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές συγκριτικά με τα συμβατικά καταστήματα. Κατά 61% αυξήθηκαν οι αγορές μέσω διαδικτύου στην Ελλάδα το 2012, σε σχέση με το 2011, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης των online καταναλωτών την τελευταία πενταετία 18,5%. Ανιχνεύοντας αυτή την τάση, η Google κατοχύρωσε τον περασμένο Σεπτέμβρη πατέντα, που επιτρέπει τη δυναμική προσαρμογή των τιμών στα διαδικτυακά καταστήματα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να ανεβάσει αυτόματα την τιμή ενός προϊόντος αν με βάση το προφίλ του επισκέπτη του ηλεκτρονικού καταστήματος συνάγει ότι είναι πιο πιθανός αγοραστής από το μέσο χρήστη. Κατ' ανάλογο τρόπο μπορεί να μειώσει την τιμή για να εξωθήσει τον επισκέπτη σε αγορά προϊόντος που δεν τον ενδιαφέρει πραγματικά, εμφανίζοντάς το ως «ευκαιρία». Ο επισκέπτης του ηλεκτρονικού καταστήματος δεν θα ξέρει ότι πληρώνει διαφορετικό ποσό για το ίδιο προϊόν σε σχέση με κάποιον άλλον που το αγοράζει την ίδια στιγμή.
 

Ακολουθώντας ψυχολογικές μεθόδους ενίσχυσης αντιλήψεων, η αόρατη χειραγώγηση μπορεί να γίνει και σε τομείς όπως η αναζήτηση πληροφοριών, με εμφάνιση πρώτων εκείνων των πληροφοριών που ταιριάζουν καλύτερα με το καταγεγραμμένο προφίλ του χρήστη. Το ίδιο και στην ανταλλαγή απόψεων για πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα σε διαδικτυακά φόρα, με προώθηση σε πρώτο πλάνο απόψεων που ενισχύουν τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις του χρήστη. Φυσικά, τίποτα δεν εμποδίζει να χρησιμοποιηθεί το προφίλ ...εκτός προδιαγραφών της πατέντας της Google, για τη σταδιακή προσαρμογή του διαδικτυακού επισκέπτη, στα επιθυμητά από τα μονοπώλια καταναλωτικά, ιδεολογικά και πολιτικά πρότυπα.
 

Το διαδίκτυο είναι γεμάτο παγίδες και χώρος όπου ευδοκιμούν οι αυταπάτες, ο αποπροσανατολισμός και η χειραγώγηση. Μόνο έχοντας βαθιά επίγνωση αυτής της πραγματικότητας μπορεί να ελπίζει κανείς σε ωφέλιμη και ασφαλή αξιοποίησή του. Ως μαζικό μέσο επικοινωνίας και έκφρασης το διαδίκτυο μπορεί και πρέπει να αξιοποιείται για την εξυπηρέτηση λαϊκών αναγκών, για τη δημιουργία και διάδοση πολιτισμού και αξιών. Υπόκειται όμως κι αυτό στους περιορισμούς που επιβάλει η οικονομική, πολιτική και ιδεολογική κυριαρχία της αστικής τάξης στην κοινωνία.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Scientific American»

 

αναδημοσίευση από : www.rizospastis.gr