ΜΕΣΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ: Πλουτίζουν «ελέγχοντας» τις ζωές μας...

Αν ήξερες ότι υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που δεν τους έχεις δει ποτέ, που δεν έχουν καμία σχέση με τη ζωή σου, αλλά αυτοί ξέρουν τα πάντα για σένα, τα συναισθήματά σου, τα ενδιαφέροντά σου, τους έρωτες, τα μίση και τα πάθη σου, την οικογένειά σου και τους φίλους σου, τις πολιτικές σου πεποιθήσεις, τις συνήθειές σου, σελίδες στο διαδίκτυο που επισκέπτεσαι, τι ψάχνεις, σχόλια που κάνεις, τι μουσική ακούς, τι ταινίες και σειρές βλέπεις, πού διασκεδάζεις, τι αγοράζεις, τι τρως, κυριολεκτικά τα πάντα, πώς θα αισθανόσουν; 

 

Σίγουρα θα ένιωθες μια ταραχή, ίσως ταυτόχρονα και μια δυσπιστία, πως μάλλον στα λεγόμενά μας υπάρχει μια δόση υπερβολής... Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν καθημερινά στη ζωή μας, που «ελέγχουν» τις κοινωνικές, πολιτικές, ιδεολογικές, προσωπικές, καταναλωτικές μας συνήθειες, τις ειδήσεις και τις διαφημίσεις που βλέπουμε κ.ά. Είναι οι ιδιοκτήτες των γιγαντιαίων μονοπωλιακών ομίλων του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που τα κέρδη τους δεν μπορεί να τα διανοηθεί ανθρώπου νους...

 

Αμύθητα κέρδη γι' αυτούς...

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι άνθρωποι, οι οποίοι κατέχουν τις εταιρείες - κολοσσούς («Google», «Facebook», «Apple», «Amazon» κ.ά.) που συγκαταλέγονται στις πιο επικερδείς παγκοσμίως; Πώς έγιναν από τους πιο πλούσιους ανθρώπους στον κόσμο; Είχαν απλώς μια «καλή ιδέα», που τους γιγάντωσε και τους έφερε στη σημερινή κατάσταση;

Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι αυτοί και μόνο αυτοί από ολόκληρο τον πλανήτη είχαν την πιο «έξυπνη ιδέα», θα χρειάστηκαν σίγουρα ένα αρχικό κεφάλαιο για να επενδύσουν στην ιδέα τους. Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι είχαν αυτό το αρχικό κεφάλαιο γιατί - ας πούμε - απέκτησαν μια περιουσία από κληρονομιά ή φτιάχνοντας το κομπόδεμά τους μήνα το μήνα (πράγμα σχεδόν απίθανο), κάπως έπρεπε όχι απλά να διατηρήσουν αυτήν την περιουσία, αλλά να την αυξήσουν κιόλας, και απ' ό,τι φαίνεται κατά πολύ... Και επειδή πολλές υποθέσεις έπεσαν μαζί... Με όποιον τρόπο κι αν απέκτησαν την αρχική τους περιουσία, όποια κι αν ήταν η «έξυπνη ιδέα» τους, η πηγή του πλούτου τους παραμένει μία: Η απλήρωτη εργασία των εργαζομένων. Για όποια «ικανότητά» τους και αν κοκορεύονται ή διαφημίζονται αυτοί οι μεγιστάνες του πλούτου, η αλήθεια είναι ότι ο πλούτος που έχουν στα χέρια τους δεν είναι τίποτα άλλο από την κλεμμένη υπεραξία που παράγουν εκατομμύρια εργαζομένων στους μονοπωλιακούς ομίλους όπου αυτοί είναι μέτοχοι...

Το Facebook και ο «Μεγάλος Αδελφός»

Μερικές δεκαετίες νωρίτερα, λίγο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Βρετανός πράκτορας Οργουελ έγραφε, στο περιβόητο βιβλίο του «1984», για τη αμφίδρομη συσκευή συνεχούς παρακολούθησης, που δεν έκλεινε ποτέ, βρισκόταν μέσα σε κάθε σπίτι και με την οποία ο «Μεγάλος Αδελφός» μπορούσε να παρακολουθεί συνεχώς κάθε πλευρά της ανθρώπινης δραστηριότητας και να επιβάλλει συγκεκριμένο τρόπο σκέψης. Στα χρόνια που μεσολάβησαν από τότε, ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν και εφαρμόστηκαν οι νέες τεχνολογίες έκανε το όραμα των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών πράξη.

Ο εργαζόμενος σήμερα, ειδικά ο νεότερος, παρακολουθείται και υπόκειται σε συνεχή «πλύση εγκεφάλου» σχεδόν επί 24ώρου βάσης. Κεντρικό ρόλο σ' αυτή την κατεύθυνση παρακολούθησης ολόκληρου του πληθυσμού διαδραματίζουν τα λεγόμενα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ειδικότερα το Facebook και το Twitter απ' τη μία, και ο «παγκόσμιος οργανωτής της πληροφορίας», το Google, απ' την άλλη.

Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης

Τα λεγόμενα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης» (ΜΚΔ) είναι μια σειρά διαδικτυακών πλατφορμών στις οποίες συνδέεται ένας μεγάλος αριθμός χρηστών και ανταλλάσσουν μεταξύ τους πληροφορίες. Τα πιο γνωστά ΜΚΔ είναι το Facebook, στο οποίο κάθε χρήστης βάζει πληροφορίες για τη ζωή του, τις σχέσεις του, τα συναισθήματά του, τους φίλους του κ.λπ., το Twitter, με το οποίο διαδίδονται σύντομα μηνύματα (με όριο 140 λέξεις έκαστο αρχικά, το οποίο τώρα έφτασε στις 280), το Instagram, κυρίως για φωτογραφίες, κ.ά.

Οι πλατφόρμες αυτές δίνουν την ψευδαίσθηση μιας ελεύθερης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των χρηστών τους. Πρόκειται για μέσα ιδιαίτερα εύχρηστα, στα οποία ο καθένας με ελάχιστες τεχνικές γνώσεις μπορεί να «φτιάξει μια σελίδα», να «ποστάρει» τις απόψεις του, να επιβραβεύσει άλλους χρήστες κ.λπ. Τα ΜΚΔ δίνουν την εντύπωση μιας μεγάλης παρέας, όπου οι χρήστες μπορούν ελεύθερα να μιλούν και να «κοινωνικοποιούνται», να σχετίζονται με τους φίλους τους ή να δημιουργούν νέους, όπου οι ιδέες διαδίδονται με ευκολία και ταχύτητα άνευ προηγουμένου στην ανθρώπινη ιστορία.

Ομως αυτή η εντύπωση είναι απλά μια λανθασμένη εντύπωση... Ο πραγματικός χαρακτήρας των ΜΚΔ είναι τελείως διαφορετικός.

Τα προαναφερόμενα ΜΚΔ είναι μεγάλοι αμερικανικοί μονοπωλιακοί όμιλοι, και ο πραγματικός τους χαρακτήρας καθορίζεται απ' αυτό, το κυρίαρχο χαρακτηριστικό τους.