"Ηρθαμαν μονάχες μας". Ο ρόλος των γυναικών στην αντίσταση

Άραγε τι θα είχε γίνει χωρίς την συμμετοχή των γυναικών στους αγώνες και την ιστορία; Ποια θα ήταν η εξέλιξη αν "κοιτούσαν τη δουλειά τους" παίζοντας το ρόλο που τους είχε ορίσει ο κόσμος της εκμετάλλευσης;

Τι θα είχε συμβεί στο μέτωπο της Αλβανίας;

Τι θα ήταν το ΕΑΜ, η ΕΠΟΝ, ο ΔΣΕ χωρίς αυτές;

'- Ποιος σας έφερε εδώ; 

- Ηρθαμαν μονάχες μας. 

- Ποιος σας έστειλε; 

- Είπαμαν, ήρθαμε μονάχες μας. 

- Τι θα πει μονάχες; Πώς συνεννοήθηκαν οι γυναίκες του Λιόπρασου και της Παληοσαμαρίνας, της Συκιάς και της Σκλάταινας; Ποιος σας οργάνωσε; 

Αυτό θέλουμε να μας πείτε, ακούγεται βροντερή η φωνή του Γερμανού διοικητή.''

 
Αγνωστη παραμένει για τους πολλούς η συμβολή των γυναικών στην επαρχία και ιδιαίτερα στα χωριά για τη ματαίωση της επιστράτευσης, το 1944. Σαν λύκαινες ορμούσαν να προστατεύσουν τα σπλάχνα τους, απέναντι στις απαιτήσεις των κατακτητών αποφασισμένες να φτάσουν στα άκρα.

 
"...Ξημερώματα της 11 του Μάρτη.1944 Στην πλατεία του χωριού Ζούλιανη, έξω από τα Τρίκαλα, είναι συγκεντρωμένες 700 γυναίκες, μαχητικές και καλά κατατοπισμένες, που κατάγονται απ' τα χωριά όλης της περιφέρειας. Συγκροτούνται σε δεκαρχίες, με μια υπεύθυνη επικεφαλής της κάθε δεκαρχίας, μια σειρά άλλα γυναικεία στελέχη είναι προορισμένα να οδηγήσουν αυτή τη μάζα των γυναικών στις τοπικές και γερμανικές αρχές της πόλης, ενώ 24 άλλες γυναίκες αποτελούν την επιτροπή που θα μιλήσει με τις αρχές. Ολες ντυμένες με τις τοπικές στολές, τα καραγκούνικα, μπαίνουμε στην πόλη από διάφορα σημεία και κατευθυνόμαστε στη Νομαρχία.

 
...Πάνω στο μεγάλο τραπέζι, το στρωμένο με πράσινο τραπεζομάντιλο, μια επιτροπή γράφει τα ονόματα των γυναικών και των χωριών που κατάγονται, ενώ ο Γερμανός διοικητής κάνει ανακρίσεις.

 

Νικόλαος Αποστολάκης, ο ΕΑΜίτης παπάς που τα «εθνικόφρονα» αποβράσματα λιάνισαν και πέταξαν στο γκρεμό

Οι Μάυδες του Γύπαρη του έβγαλαν τα μάτια, τα δόντια, του έκοψαν τα γεννητικά όργανα και μετά τον σκότωσαν, τον διαμέλισαν και τον πέταξαν στον «Κόκκινο Γκρεμό», κοντά στις φυλακές Καλαμίου, ενώ η σύζυγός του εκτοπίστηκε και τα πέντε παιδιά τους συνέχισαν να διώκονται μέχρι τις πανεπιστημιακές σπουδές τους…

Ο ΕΑΜίτης αγωνιστής παπα-Νικολής / Νικόλαος Αποστολάκης

Ο αγωνιστής παπάς Νικόλαος Αποστολάκης, από το χωριό Νεροχώρι Αποκορώνου, είχε πάρει μέρος ενεργό στην Εαμική Εθνική Αντίσταση προσφέροντας το σπίτι του για τη σύγκληση πλατιών συσκέψεων των στελεχών του ΕΑΜ της επαρχίας Αποκορώνου.

Για την πλούσια πατριωτική δράση του δεν έχαιρε εκτίμησης από μέρους της Επισκοπής Κυδωνίας και Αποκορώνου και πολύ περισσότερο από την ντόπια αντίδραση. Με την δικαιολογία ότι οι αντάρτες είχαν πάρει λάδι από την εκκλησία του χωριού, ενέργεια για την οποία είχε πλήρη άγνοια, παρακρατική συμμορία τον άρπαξε μια νύχτα από την αγκαλιά της γυναίκας του, τον έβαλαν σ’ ένα φορτηγό κι αφού του έγδαραν τα χέρια, τον έβαλαν και έψαλλε ο ίδιος τη νεκρώσιμη ακολουθία και μετά τον έριξαν στον «Κόκκινο γκρεμό», κοντά στις φυλακές Ιτζεδίν. 

Η γυναίκα του, που έμεινε μόνη με τα πέντε ορφανά, μάζεψε τα μυαλά του και τα έδεσε σ’ ένα μαντίλι. Μετά από ένα μήνα η ελληνική εφημερία της Αμερικής «Ελληνο-Αμερικάνικο βήμα» στην πρώτη σελίδα είχε δημοσιεύσει τη φωτογραφία του παπα-Νικολή, και το ιστορικό της φρικτής εκτέλεσης του με τον παρακάτω τίτλο: «ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΡΧΟΦΑΣΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ. ΚΑΤΑΚΡΕΟΥΡΓΗΣΑΝ ΕΝΑΝ ΙΕΡΕΑ. ΤΟΝ ΕΡΙΞΑΝ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΕΝΑ ΓΚΡΕΜΟ. ΕΔΕΣΑΝ ΤΑ ΜΥΑΛΑ ΤΟΥ Σ’ ΕΝΑ ΜΑΝΤΗΛΙ».

ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ! : Ενα συγκλονιστικό ντοκουμέντο για τον Δεκέμβρη του 1944 - το γράμμα ενός Βρετανού φαντάρου στην εφημερίδα «Daily Worker», τις μέρες που έπαιρνε μέρος στη Μάχη της Αθήνας

«Οι 23 μέρες που ακολούθησαν είναι γεμάτες από ηρωικά κατορθώματα του λαού και απίστευτες θηριωδίες των Σκόμπιδων και των προδοτών. Η Καισαριανή είναι υποχρεωμένη ν' αντιμετωπίσει την πίεση ολόκληρης Ταξιαρχίας, ενώ το πυροβολικό και τ' αεροπλάνα τη σωριάζουν κάθε μέρα στα ερείπια (...) τα πυρομαχικά, όμως, σώνονται και όσοι μένουν ζωντανοί πέφτουν στα χέρια του εχθρού. Και τότε φάνηκε η θηριωδία και η ανανδρία (...) όρμησαν σα θηριά απάνω στους αιχμαλώτους και τους κομμάτιασαν με τις ξιφολόγχες και τους σουγιάδες. Η ιατροδικαστική έκθεση λέει πως μόνο το πτώμα του Καπετάν Ορέστη είχε 50 μαχαιριές στο στήθος και το κεφάλι. Ντρεπόμαστε (...)» («Οι ανατολικές συνοικίες το Δεκέμβρη του 1944». Εκδοση της 6ης Αχτίδας της ΚΟΑ. Αθήνα 1945. Επανέκδοση από τη «Σύγχρονη Εποχή», 2014).

Βρετανοί στρατιώτες «καλύπτουν» την οδό Κριεζώτου, στη μάχη της Αθήνας

Και να, κοντά 75 χρόνια μετά, μια λέξη έρχεται ξανά στην επιφάνεια: «Ντρέπομαι!». Από το στόμα ενός Βρετανού φαντάρου. Που την έγραψε στους γονιούς του εκείνες τις μέρες και είδε το φως της δημοσιότητας στις 23 Δεκέμβρη του 1944, στην εφημερίδα «Daily Worker». Και φτάνει ξανά σε μας από την επιστολή που μας έστειλαν δύο σύντροφοι από το ΚΚ Βρετανίας. «Βρήκαμε», αναφέρουν, «στα αρχεία του "Daily Worker" (οργάνου του ΚΚ Βρετανίας) ένα συγκλονιστικό γράμμα ενός δημοκρατικού Βρετανού στρατιώτη που υπηρετούσε στην Αθήνα, κατά τα Δεκεμβριανά. Το γράμμα εστάλη στην οικογένειά του που το παρέδωσε στον "Daily Worker", ο οποίος το δημοσίευσε το Σάββατο 23 Δεκέμβρη 1944. Είναι η προσωπική κατάθεση των γεγονότων ενός ουδέτερου ανθρώπου με ιδιαίτερες δημοκρατικές ευαισθησίες. Φαίνεται δε ότι τα αισθήματα αποτροπιασμού που ένιωθε ο συγκεκριμένος, δεν ήταν μόνο δικά του, αλλά και άλλων συστρατιωτών του».

Πίσω στο χρόνο, λοιπόν: Στις 14 Νοέμβρη «δύο αυτοκίνητα, το ένα αγγλικό (...) πήγαν στο Θησείο από το Σχολείο - Φρουραρχείο της "Χ", φόρτωσαν όπλα και 50 Χίτες, που τους μετέφεραν στο Ρουφ. Εκεί οι Αγγλοι τούς έδωσαν αγγλικές στολές τις οποίες πήραν στο χέρι και έφυγαν» (Αρχείο ΚΚΕ, έγγραφο 424400, δελτίο πληροφοριών με θέμα «Σύμμαχοι - Αίγυπτος - Καταγγελίες», 11/1944, σελ. 1).

Είναι οι μέρες που οι Βρετανοί αξιωματούχοι «διαβεβαίωναν» πως «η Μεγάλη Βρετανία δεν πρόκειται να αναμιχτεί σε καμιά περίπτωση στα εσωτερικά της Ελλάδας». Οι δηλώσεις αυτές αναπαράγονταν και από τον «Ριζοσπάστη» (22 Νοέμβρη 1944).

H δεύτερη σελίδα του «Daily Worker» στις 23 Δεκέμβρη 1944, με πρώτο θέμα της την επιστολή του Βρετανού στρατιώτη και τίτλο «Ντρέπομαι»

«Και συ, τσούλα των δήμιων, Επιστήμη (…) και συ, πρόστυχη Πένα και ψοφίμι…» (Του Νίκου Μπογιόπουλου)

Από τη «δικαιολόγηση» των Ταγμάτων Ασφαλείας μέχρι το ξέπλυμα της χούντας, ένας Καλύβας «αναθεωρητικός» δρόμος. Μιλάμε για τον δρόμο της «αναθεώρησης» της Ιστορίας. Όχι επί τη βάσει στοιχείων, έρευνας, μαρτυριών, αξιόπιστων πηγών, διασταύρωσης. Όχι, δηλαδή, με όρους Επιστήμης.

Αυτή η ανασκολόπιση, που η «αντικειμενικότητά της» εδράζεται στην τακτική να παίρνει ορισμένα πραγματικά γεγονότα και να τα ρίχνει στο μίξερ της διαστρέβλωσης σαν άλλοθι του εκκωφαντικού της ψεύδους, έχει μια αποστολή: Το ξαναγράψιμο της Ιστορίας με τρόπο που ό,τι αμφισβητεί το καθεστώς κυριαρχίας της αστικής τάξης θα συκοφαντείται και ό,τι ξεπλένει την δικτατορία του κεφαλαίου θα καθαγιάζεται.

Αλλά ας δούμε κατ’ αρχάς το ποιόν του συγκεκριμένου. Ονομάζεται Καλύβας Ευστάθιος. Τι εστί «Καλύβας»; Διαβάζουμε: 

«Ο Στάθης Καλύβας είναι καθηγητής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Yale των ΗΠΑ, ενώ έχει διδάξει και σε άλλα αμερικανικά και ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και ινστιτούτα. Η έρευνά του για τους εμφυλίους πολέμους έχει χρηματοδοτηθεί από το Harry Frank Guggenheim Foundation, το United States Peace Institute (Ινστιτούτο χρηματοδοτούμενο από το αμερικανικό Κογκρέσο), τη Folke Bernadotte Academy (χρηματοδοτούμενη από τη σουηδική κυβέρνηση) και από το Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης» («23+Παθιασμένα ψέματα για τον ένοπλο λαικό αγώνα 1941-1949», Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ, Σύγχρονη Εποχή).

Πριν φτάσουμε στο τελευταίο «επιστημονικό κατόρθωμα» του εν λόγω, δηλαδή στον εκθειασμό εκ μέρους του της επταετούς χούντας των συνταγματαρχών – όπως συνέβη από τις στήλες της «Καθημερινής» στις 18/6/2017 σε άρθρο του υπό τον τίτλο «Μια παράδοξη κληρονομιά» – θα πάρουμε μια γεύση από προηγούμενα «επιστημονικά του ανδραγαθήματα».

Αυτός, λοιπόν, ο Καλύβας, μαζί με έναν άλλον (Μαραντζίδης), από την εκπνοή του προηγούμενου αιώνα – και από τις αρχές του νέου πιο μαχητικά – ανέλαβαν την αναθεώρηση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ασφαλώς δεν είναι του παρόντος να ανατρέξει κανείς σε όλες τις πλευρές του εγχειρήματός τους. Ορισμένες επισημάνσεις όμως είναι απαραίτητες για να φανεί η κατεύθυνση και ο προσανατολισμός τους.

• Το 2004 οι δύο αυτοί κύριοι εγκαινίασαν έναν διάλογο μέσα από την εφημερίδα τα «Νέα» όπου προέβαλαν επιτακτικά την ανάγκη η σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας να αναθεωρηθεί. Το εναρκτήριο λάκτισμα το έδωσαν με κοινό άρθρο στο φύλλο της 20-03-2004 όπου μεταξύ άλλων έγραφαν:

«Ώριμη για διερεύνηση είναι πλέον και η ιδέα πως η συνεργασία με τον εχθρό δεν ήταν πραγματικά ελληνικό φαινόμενο, πως μόνο λίγοι “καιροσκόποι” έπαιρναν εντολές από τους Γερμανούς. Το όλο ζήτημα της ελληνικής συνεργασίας θα αποτελέσει αντικείμενο συνεδρίου που θα πραγματοποιηθεί το ερχόμενο καλοκαίρι. Είναι σαφές όμως ότι οι Έλληνες εργάστηκαν πλάι στους Γερμανούς για πολλούς λόγους: ένας είναι το κοινό αντικομμουνιστικό μένος, ένας άλλος ο φόβος των Βουλγάρων (στον Βορρά) και ένας τρίτος το μίσος και ο φόβος του EAM/ΕΛΑΣ».

Οι συνεργάτες των Ναζί κατά την κατοχή: η εξοπλισμένη από τους Γερμανούς «Πανελλήνια Απελευθερωτική Οργάνωση» (ΠΑΟ) ή Εθνικός Ελληνικός Στρατός (ΕΕΣ)

Για τον αντεθνικό ρόλο και την προδοτική δράση της «Πανελλήνιας Απελευθερωτικής Οργάνωσης» (ΠΑΟ)

Εκτός από τις πραγματικές αντιστασιακές απελευθερωτικές οργανώσεις, στη Μακεδονία κάνουν την εμφάνιση τους, με την υποστήριξη των Γερμανών, των οργάνων των «ελληνικών» κατοχικών κυβερνήσεων αλλά και των απεσταλμένων στους σχηματισμούς συμμάχων μας άγγλων αντιπροσώπων-πρακτόρων ―μάλιστα… των συμμάχων Άγγλων― διάφορες άλλες δήθεν ή κατ’ επίφασιν ελληνικές απελευθερωτικές οργανώσεις. Μία από αυτές ήταν η οργάνωση Υπερασπισταί Βορείου Ελλάδος ΥΒΕ). Αποτελούνταν από ομάδα ελλήνων βασιλικών αξιωματικών με αρχηγό το διαβόητο στην περιοχή συνταγματάρχη Πούλο και αντιπρόσωπό της στην Κοζάνη τον ταγματάρχη Παπαβασιλείου. Και μολονότι οι κύριοι της ΥBE διαδήλωναν τον πατριωτισμό και τον «εθνικισμό» τους, είχαν, έμμεσα ή άμεσα, την ανοχή αλλά και την υποστήριξη των κατακτητών. Προσπαθούν έντεχνα να υπονομεύσουν το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ υποστηρίζοντας, ανοιχτά ή συγκεκαλυμμένα, ότι το ΕΑΜ δεν είναι πατριωτική οργάνωση και ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να απελευθερωθεί από μόνη της, ότι το προετοιμαζόμενο κίνημα είναι πρόωρο και οι Γερμανοί θα δώσουν εξαιρετική θέση στην Ελλάδα εντός της κοσμοκρατορίας τους.

Την ίδια προπαγάνδα και την ίδια «επιχειρηματολογία» αναπτύσσει η Εθνική Κοινωνική Άμυνα (ΕΚΑ) μέσα στην Κοζάνη, αφού η «δράση» της ΥΒΕ δεν είχε αποδώσει καρπούς και δεν έφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Τα ίδια πρόσωπα δρουν και στη μία και στην άλλη περίπτωση. Η εύνοια των Γερμανών και η υποστήριξή τους από αυτούς είναι δεδομένη.

Έτσι, όμως, η χρεοκοπία τους στη συνείδηση του λαού γίνεται πλέον φανερή. Για το λόγο αυτό αναγκάζονται να μετονομασθούν σε… Πανελλήνια Απελευθερωτική Οργάνωση (ΠΑΟ). Ως βάση της «νέας» οργάνωσης χρησιμοποιείται τώρα το χωριό Άγιοι Πάντες Πιερίας.

Τα πρόσωπα που πρωτοστάτησαν στη συγκρότηση της ΠΑΟ δεν ήταν καινούργια. Οι ίδιοι άνθρωποι που είχαν συγκροτήσει τις οργανώσεις ΥBE και ΕΚΑ εμφανίστηκαν αργότερα ως οργανωτές και εκπρόσωποι της ΠΑΟ. Όσο κι αν φρόντιζε και η ΠΑΟ τώρα να παρουσιαστεί στην αρχή σαν πατριωτική οργάνωση, προβάλλοντας δήθεν πατριωτικά συνθήματα, δεν μπόρεσε να κρύψει για πολύ καιρό το πραγματικό της πρόσωπο. Εμπνευστές της ήταν οι Χρυσοχόου-Θεμελής.

Η ΠΑΟ εξοπλίστηκε από τους Γερμανούς. Μέλη της ήταν και κρατικά όργανα που κατείχαν ανώτερες και κατώτερες θέσεις στον κρατικό μηχανισμό των κατοχικών κυβερνήσεων των δοσίλογων, ενώ εξέδιδε και την εφημερίδα Εθνική Φωνή.

Παιδάκια στη Καισαριανή τραγούδησαν υπερήφανα αντάρτικα στη σχολική γιορτή της 28ης (Video) - Γιατί Κατοχή δεν ήταν οι Γερμανοντυμένοι ταγματασφαλήτες, όπως κάποιοι επιχειρούν να πλασάρουν τα τελευταία χρόνια

Τα παιδάκια τραγουδούσαν τους «ήρωες» και ο κόσμος χειροκροτούσε όχι μόνο την εξαιρετική ερμηνεία τους αλλά και το μήνυμα που πέρασαν με το τραγούδι αυτό.

«Έλα και πάρτη μόνος σου τη Λευτεριά με τραγούδια, όπλα και σπαθιά». Οι παιδικές φωνούλες σε δημοτικό της Καισαριανής, λίγα μέτρα από τον τόπο εκτελέσεων που οι Γερμανοί και οι Έλληνες συνεργάτες τους, δολοφονούσαν πατριώτες, έδιναν το στίγμα τους.

Η κατοχή δεν ήταν οι ταινίες του Τζέιμς Πάρις με τον Πρέκα στο φυλάκιο να πολυβολεί Γερμανούς. 
Δεν ήταν η «δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά». Η κατοχή ήταν οι «Ήρωες» που πολεμούσαν τον φασισμό στα βουνά, ήταν οι «Ήρωες» που έδιναν τη ζωή τους για τη λευτεριά της πατρίδας.

Δεν ήταν οι Γερμανοντυμένοι ταγματασφαλήτες, όπως κάποιοι επιχειρούν να πλασάρουν τα τελευταία χρόνια, «Ήρωες» ήταν εκείνοι που από τα καμιόνια του θανάτου προς το σκοπευτήριο πετούσαν τσαλακωμένα χαρτάκια στο δρόμο με το όνομα τους και τη διεύθυνση τους και ο κόσμος τα μάζευε ευλαβικά και ενημέρωνε τους συγγενείς του μελλοθάνατου.

Η Καισαριανή δεν ξέχασε τους ήρωες της, και τα παιδιά της Καισαριανής, το αύριο αυτού του τόπου τους τίμησε στην 28^η Οκτωβρίου όπως πρέπει.

www.topontiki.gr 

Στ. Τάσσος: Το ΚΚΕ στηρίζει τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών (VIDEO)

Η παραπομπή της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών στις ελληνικές καλένδες και από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ καυτηριάστηκε στη συνεδρίαση της Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών όπου έγινε ενημέρωση των μελών της Επιτροπής από το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ΕΣΔΟΓΕ).

 

Το ΚΚΕ στηρίζει τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών, τόνισε ο βουλευτής του Κόμματος Σταύρος Τάσσος. Επισήμανε ταυτόχρονα ότι κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο δεν αντιστάθηκαν όλες οι δυνάμεις καθώς υπήρχαν και εκείνες που συνεργάστηκαν με τους κατακτητές όπως ήταν οι Χίτες και οι ταγματασφαλίτες, ενώ τόνισε ότι η επίσημη πολιτική της ΕΕ είναι η θεωρία των δύο άκρων, δηλαδή της εξίσωσης του φασισμού με τον κομμουνισμό.

Τόνισε ακόμα πως αυτοί που έκαναν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο είναι οι ίδιοι που αιματοκυλούν την περιοχή μας, δημιουργούν καραβάνια προσφύγων και προετοιμάζουν το έδαφος για γενικευμένο πόλεμο.

Στην τοποθέτησή του ο πρόεδρος της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Χρήστος Τσιντζιλώνης ανέφερε πως και η σημερινή κυβέρνηση, παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις, έχει την ίδια στάση με τις προηγούμενες κυβερνήσεις και δεν έχει το θάρρος να προβεί σε μια ρηματική διακοίνωση προς τη Γερμάνια, στέλνοντας έτσι στις ελληνικές καλένδες τη λαϊκή διεκδίκηση για τις γερμανικές αποζημιώσεις. 

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ... 28 Δεκεμβρίου

Έπειτα από σκληρή μάχη οι Βρετανοί καταφέρνουν να καταλάβουν ολόκληρο το Ψυρρή και προωθούνται προς το Μεταξουργείο. Οι ΕΛΑΣίτες υπερασπιστές του πολέμησαν μέχρι την τελευταία σφαίρα. Ελάχιστοι κατάφεραν να διαφύγουν. Το βράδυ, μικτό απόσπασμα του ΕΛΑΣ ενήργησε καταδρομική επιχείρηση, φτάνοντας έως την οδό Πειραιώς και καταφέροντας σημαντικές απώλειες στον αντίπαλο. Ανάλογες καταδρομικές επιθέσεις έγιναν και σε άλλα σημεία της Αθήνας. Οι επιχειρήσεις των Βρετανών προς Φάρο-Κατσιπόδι και σε διάφορα σημεία ανατολικά της Λεωφόρου Συγγρού αναχαιτίστηκαν με επιτυχία.

Την ίδια μέρα ξεκίνησε από το πρωί γενική επίθεση κατά του Βύρωνα και της Καισαριανής από όλες τις κατευθύνσεις και με όλα τα μέσα. Ο ΕΛΑΣ αναγκάστηκε να αφήσει την γραμμή Ηλιουπόλεως προκειμένου να αποφύγει την αναπόφευκτη πια κύκλωσή του από άρματα μάχης. Πολλά τμήματά του αντιτάχθηκαν με σθένος για ώρες, ξέμειναν ωστόσο από πυρομαχικά. Το βράδυ δόθηκε από την Ι Ταξιαρχία το γενικό σύνθημα της υποχώρησης προς τον Υμηττό και σύμπτυξης στο Κορωπί - Λιόπεσι (Παιανία).

Οι Βρετανοί ενέργησαν άγριο κανονιοβολισμό του Περιστερίου. Πάνω από 100 ήταν οι νεκροί από τον άμαχο πληθυσμό. Άλλοι 7 πολίτες σκοτώθηκαν, όταν αεροπλάνα άνοιξαν πυρ κατά διανομής τροφίμων της Λαϊκής Επιτροπής στους Αμπελόκηπους.

Η πρόταση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ προς τον αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό για αμοιβαία απελευθέρωση των αιχμαλώτων και των δύο πλευρών έπεσε στο κενό. Ο ΕΛΑΣ προχώρησε σε μονομερή απελευθέρωση όσων δεν βαρύνονταν με εγκληματικές πράξεις κατά του λαού (δοσίλογοι, κλπ.).  

28η ΟΚΤΩΒΡΗ - ΚΑΤΟΧΗ: Η αστική τάξη δεν πάλεψε για την απελευθέρωση αλλά για να στεριώσει την εξουσία της

Η 28η του Οκτώβρη είναι γνωστή ως η επέτειος που ο ελληνικός λαός όρθωσε το ανάστημά του για να πολεμήσει ενάντια στην ιμπεριαλιστική εισβολή του ιταλικού φασισμού στα 1940 και ενώ μαινόταν ήδη ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. Το λαϊκό κίνημα στην Ελλάδα έγραψε την περίοδο του πολέμου, αλλά και στη συνέχεια, τις πιο λαμπρές σελίδες της λαϊκής πάλης. 

Στέφανος Σαράφης - Αρης Βελουχιώτης - Ανδρέας Τζήμας (Σαμαρινιώτης)

Ενα ζήτημα, σχετικά με το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, που ανάμεσα σε άλλα βρίσκεται στο πεδίο της ιδεολογικής διαπάλης της περιόδου είναι το ζήτημα της εξουσίας. Τα «σύγχρονα αστικά ρεύματα» στη μελέτη της Ιστορίας επιδιώκουν να αφαιρέσουν το ταξικό στοιχείο από την αντιφασιστική πάλη, προκειμένου να πείσουν τις λαϊκές μάζες πως δεν υπάρχει άλλη διέξοδος από τη διαιώνιση του καπιταλισμού. 

Αποσιωπώντας το γεγονός πως στην απελευθερωτική πάλη κατά του άξονα η αστική τάξη δεν πήρε μέρος, γι' αυτό άλλωστε δε γιορτάζει την απελευθέρωση, ενώ ταυτόχρονα πάσχιζε εν μέσω πολέμου να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις διατήρησης της εξουσίας της μετά το τέλος του.

Η άρχουσα τάξη της Ελλάδας, ακόμη πριν από τον πόλεμο και στη διάρκεια της προετοιμασίας του προετοιμαζόταν η ίδια να αντιμετωπίσει ανάλογες καταστάσεις, φροντίζοντας η πάλη της ενάντια στο εργατικό και γενικότερα το λαϊκό κίνημα, να γίνεται ολοένα και πιο αποτελεσματική, με αποκορύφωμα τότε την εγκαθίδρυση της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου από τον Μεταξά. Το καθεστώς της οποίας αρνήθηκε να απελευθερώσει τους κρατούμενους στις φυλακές και τις εξορίες κομμουνιστές και άλλους αγωνιστές, προκειμένου, όπως ζητούσαν, να σταλούν εθελοντικά στο πολεμικό μέτωπο. Οσοι δεσμώτες κομμουνιστές δεν κατάφεραν να αποδράσουν παραδόθηκαν στους Γερμανούς κατακτητές, πολλοί από τους οποίους στάλθηκαν στα στρατόπεδα του Νταχάου, του Αουσβιτς, του Μαουτχάουζεν και αλλού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο τότε ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης. Ακόμη και σ' αυτήν την ιστορική στιγμή, το ταξικό ζήτημα για την άρχουσα τάξη ήταν το πρωτεύον, τα ταξικά της συμφέροντα ήταν πάνω απ' όλα.

Στο κέντρο ο «κουίσλιγκ» πρωθυπουργός Ι. Ράλλης. Δεξιά ο υπουργός Εσωτερικών Αν. Ταβουλάρης. Ανάμεσά τους διακρίνεται Γερμανός αξιωματικός και αριστερά ο προδότης συνταγματάρχης Ι. Πλυντζανόπουλος μπροστά στον «Αγνωστο Στρατιώτη» στην πλατεία Συντάγματος στις 4.1.1944

Ποια ήταν όμως η δράση του αστικού πολιτικού κόσμου;

Μυτιλήνη: Τίμησαν την επέτειο του θρυλικού «Go Back» - Η ομιλία της Αλέκας Παπαρήγα (ΦΩΤΟ)

Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τα Χριστούγεννα του 1944, όταν σύσσωμος ο λεσβιακός λαός, κάτω από την καθοδήγηση του ΚΚΕ και με πρωτοβουλία του ΕΑΜ, κατέβηκε στα «Μπλόκια» της Μυτιλήνης για να αποτρέψει την απόβαση των «μαύρων» του Τόρνμπουλ (Turnbull), βροντοφωνάζοντας στους Εγγλέζους αποικιοκράτες το θρυλικό  «Go Back» και ματαιώνοντας έτσι την επιχειρούμενη νέα κατοχή του νησιού.

Το απόγευμα του Σαββάτου 13 Δεκέμβρη, η ΚΟ Λέσβου του ΚΚΕ διοργάνωσε εκδήλωση στο παλιό Εργατικό Κέντρο, όπου μίλησε η Αλέκα Παπαρήγα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.

Η εκδήλωση άνοιξε η η Νίκη Τσιριγώτη και το χρονικό των γεγονότων διάβασε η Μαρία Κομνηνάκα, μέλη της ΤΕ Πόλης Λέσβου του ΚΚΕ. Προβλήθηκε βίντεο με συνέντευξη της ΑιμιλίαςΒούλβουλη από την Αγιάσο, που έζησε τα γεγονότα της εποχής και του Μιχάλη Αψόκαρδου από το Μανταμάδο, που διηγείται τα γεγονότα όπως τα έζησε σαν παιδί. Στο χώρο της εκδήλωσης λειτούργησε έκθεση φωτογραφιών της εποχής και έκθεση βιβλίου.

Μυτιλήνη: Το χρονικό των γεγονότων του θρυλικού «Go Back» (ΦΩΤΟ - ΒΙΝΤΕΟ)

Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τα Χριστούγεννα του 1944, όταν σύσσωμος ο λεσβιακός λαός, κάτω από την καθοδήγηση του ΚΚΕ και με πρωτοβουλία του ΕΑΜ, κατέβηκε στα «Μπλόκια» της Μυτιλήνης για να αποτρέψει την απόβαση των «μαύρων» του Τόρνμπουλ (Turnbull), βροντοφωνάζοντας στους Εγγλέζους αποικιοκράτες το θρυλικό «Go Back» και ματαιώνοντας έτσι την επιχειρούμενη νέα κατοχή του νησιού.

24 Δεκέμβρη 1944. Την ώρα που οι Άγγλοι ιμπεριαλιστές αιματοκυλούσαν τον αγωνιζόμενο λαό της Αθήνας, από τα νησιά μονάχα στη Λέσβο βρισκόταν ακόμα οι αρχές της εαμικής εξουσίας, με τους νέους λαογέννητους θεσμούς της Λαϊκής Αυτοδιοίκησης, Λαϊκής Δικαιοσύνης και της Εθνικής Πολιτοφυλακής. Με τον ΕΛΑΣ και με το 85% του πληθυσμού της οργανωμένο στις Εαμικές Οργανώσεις.

Παραμονή λοιπόν Χριστουγέννων του '44, πριν ακόμα ξημερώσει, ο πολιτοφύλακας που ήταν σκοπός στην προκυμαία, ειδοποίησε την υπηρεσία του, πως ήρθαν στο λιμάνι αγγλικά πολεμικά και μεταγωγικά καράβια. Ήταν τρία πολεμικά και τρία μεταγωγικά, μ' επικεφαλής το αγγλικό καταδρομικό «Σείριος». Μετέφεραν ινδικά στρατεύματα, «μαύρους» τους αποκαλούσε ο λαός και διοικητής τους ήταν ο Άγγλος Ταξίαρχος Τόρνμπουλ. Ο Στρατιωτικός Διοικητής Νήσων Αιγαίου Χρ. Τσιγάντες ειδοποίησε το φρουραρχείο πως στις 8:10 πρέπει να είναι στο ξενοδοχείο «Αιγαίο» η ΝΕ του ΕΑΜ, ο Διοικητής του ΕΛΑΣ, ο Διοικητής της Εθνικής Πολιτοφυλακής και ο φρούραρχος Μυτιλήνης, για να συζητήσουν με τον Άγγλο Ταξίαρχο Τόρνμπουλ και το Συνταγματάρχη Τσιγάντες. Ο ΕΛΑΣ όπως ήταν φυσικό, έδωσε αμέσως σύνθημα επιφυλακής κι άρχισε να παίρνει σειρά μέτρων.

Εκδήλωση για τα 70 χρόνια από το "Go Back" - Σάββατο 13/12/2014, 19:00 - Παλιό Εργατικό Κέντρο

Το “Go back” θα μείνει για πάντα στην ιστορία και στη μνήμη μας επειδή κατάργησε τη μοιρολατρία και την υποτακτικότητα του λαού απέναντι στον πάνοπλο εχθρό. Επειδή ύψωσε θεόρατο ανάστημα και αμφισβήτησε την «αδιαμφισβήτητη» ισχύ της Μεγάλης Δύναμης, που διαφεντεύει πάντα τις τύχες των λαών σύμφωνα με τα συμφέροντά της. 

Επειδή ο λαός συνειδητοποίησε τη δύναμή του και αναδείχτηκε νικητής μ’ έναν εχθρό που ήρθε σα «φίλος και σύμμαχος», για να εξουδετερώσει την τεράστια επιρροή του ΕΑΜ και να βοηθήσει την άρχουσα τάξη και τη ντόπια αντίδραση να επιβάλλουν το κράτος του νόμου τους στο νησί μας που κρατήθηκε σχεδόν ολότελα EAMικό και όπου ο αδούλωτος λαός του, μετά την απελευθέρωσή του από τους Γερμανούς καταχτητές, πήρε τις τύχες του στα χέρια του και μεγαλούργησε.

Η ΚΟ Λέσβου του ΚΚΕ διοργανώνει σχετική εκδήλωση το Σάββατο, 13 Δεκέμβρη 2014, στις 7 μμ στο παλιό Εργατικό Κέντρο (Κομνηνάκη 43 – Μυτιλήνη), στην οποία θα μιλήσει η Αλέκα Παπαρήγα, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.

Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει:

-Έκθεση βιβλίου και φωτογραφίας

-Απαγγελίες ποιημάτων

-Μουσικό αφιέρωμα με τραγούδια που γράφτηκαν και τραγουδήθηκαν τις ημέρες αυτές

Δείτε επίσης:

ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 1944: GO BACK  

Go Back ! 

Γ. Αθ. Σκούφος - Μέρος Α΄, 25/01/1925 - Go Back (1944)

 

Η τέχνη (;) της απαξίωσης (Του Γιώργου Μαργαρίτη*)

Για το βιβλίο του Σπύρου Τζόκα «Ο κύκλος των "ματαίων" πράξεων. Ιστορικό μυθιστόρημα με φόντο τη ζωή του Ναπολέοντα Σουκατζίδη»

Ο Ναπολέων Σουκατζίδης

Του Γιώργου Μαργαρίτη*

Ο Ναπολέοντας Σουκατζίδης γεννήθηκε το 1909 στη Μικρά Ασία, κοντά στις ακτές της Προποντίδας. Στα δεκατρία του χρόνια πήρε το δρόμο της προσφυγιάς μέσα στην καταστροφή που άφησε πίσω του ο μεγαλοϊδεατισμός και ο πόλεμος. Όπως και εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι πρόσφυγες ο Σουκατζίδης και η οικογένειά του χρειάστηκε να ξεκινήσουν τη ζωή τους από την αρχή στις νέες πατρίδες όπου τους ξέβρασε η ιστορία. Η αφετηρία αυτή έγινε στο Αρκαλοχώρι, στην ενδοχώρα του Ηρακλείου, στο νησί της Κρήτης.

Καθώς από πολύ μικρός ο Ναπολέοντας απέκτησε μια βαριά γνώση και εμπειρία, αποφάσισε, όπως και πολλοί άλλοι τον ίδιο καιρό, να διαφεντέψει ο ίδιος την τύχη του και την τύχη του εργαζόμενου λαού του και να μην αφήσει τους γύρω του, τον κόσμο ολόκληρο, έρμαιο για μια ακόμα φορά των συγκρούσεων των ισχυρών, τις οποίες πάντοτε πληρώνουν οι ταπεινοί, οι εργαζόμενοι, με μόχθο και με αίμα. Πολύ μικρός οργανώθηκε στην ΟΚΝΕ, κατόπιν στο ΚΚΕ, έγινε πρωτεργάτης στο κτίσιμο των Κομματικών Οργανώσεων στο Νομό Ηρακλείου και συνδικαλιστικό στέλεχος, από τους ιδρυτές του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου στα 1934. Ταυτόχρονα φρόντισε να μορφωθεί, να ξεπεράσει τη μιζέρια που επιφύλασσαν για την τάξη του οι άρχοντες του πλούτου. Έφτασε να μιλά επτά γλώσσες και απέκτησε εκείνη τη βαριά παιδεία που έχουν όσοι μελετούν τον κόσμο για τον αλλάξουν.

28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ - Μαθαίνουμε και διδασκόμαστε από την Ιστορία της κρίσιμης δεκαετίας 1940 - 1949

Αποσπάσματα από την ομιλία του Μάκη Μαΐλη, μέλους της ΚΕ του ΚΚΕ, στην εκδήλωση που διοργάνωσαν οι ΤΟ Εκπαιδευτικών και ΑΕΙ - ΤΕΙ της ΚΟ Αττικής του ΚΚΕ την Παρασκευή 24 Οκτώβρη στην αίθουσα Συνεδρίων του Κόμματος

Στην αρχή της ομιλίας του, ο Μάκης Μαΐλης αναφέρθηκε στην επικαιρότητα του θέματος της εκδήλωσης με δεδομένες τις τοπικές εστίες ιμπεριαλιστικών πολέμων και το ενδεχόμενο οι ιμπεριαλιστικές αντιθέσεις να οδηγήσου σε πιο γενικευμένη σύρραξη. Αναφέρθηκε στον ηρωικό αγώνα του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ στις εκατόμβες των νεκρών μαχητών και εκτελεσμένων από τους καταχτητές, στη μάχη του Δεκέμβρη του 1944, αλλά και στον τρίχρονο ηρωικό αγώνα του ΔΣΕ. Σημείωσε ότι το ΚΚΕ ήταν οργανωτής, καθοδηγητής και αιμοδότης αυτών των αγώνων μετρώντας χιλιάδες θύματα στις τάξεις του. Επίσης, αναφέρθηκε στον καθοριστικό ρόλο της Σοβιετικής Ενωσης και του Κόκκινου Στρατού στη συντριβή του ναζισμού - φασισμού, στη στροφή που έγινε μετά από τις μάχες σε Στάλινγκραντ και Κουρτσκ σε βάρος των δυνάμεων του Αξονα.

 

Ξέφλουδη «γιορτή»...

Τούτη η επικείμενη 28η Οκτωβρίου έρχεται σέρνοντας την ημερολογιακή της υποχρέωση... Σημαδεμένη με το φως του αίματος. Του αίματος που, χωρίς δεύτερη σκέψη, με πάθος που κατανικάει το φόβο, ξόδεψαν οι αθώοι που αντιστάθηκαν. Αυτοί που πολέμησαν για να μη σκοτεινιάσει η πατρίδα, προσδιορίζοντάς την ως γενναίου λαού τόπον υψώνοντα ανάστημα στη σβάστικα.

 

Η λέξη έπος θα συρθεί και πάλι σε μεγαλοστομίες και ύβρεις, ξέφλουδη απ' το λαϊκό της περιεχόμενο, από την ίδια της την υπόσταση, αυτήν που αποκτιέται μόνον απ' τη θυσιαστική ποιητική των μαζών, όταν αναλαμβάνουν το βάρος του δίκαιου πολέμου. Θα διαβαστούν μηνύματα. Θα τελεστούν μνημόσυνα χωρίς πένθος για τους ανθούς που θερίστηκαν. Θα ξεθαφτεί πρόχειρα και το άσμα ηρωικό και πένθιμο, ανάμεσα σε σπόντες για τη φορολογία ακινήτων κι άλλα ζοφερά της πολιτισμένης καπιταλιστικής επικαιρότητας. Το θράσος να κολλάνε τα σημερινά σβαστικοφόρα φασισταριά τη μούρη τους στα καλλιτεχνήματα των τάφων, υπερασπιζόμενα την «παρεξήγηση» της Ιστορίας, τείνει να αντιμετωπιστεί ωσάν απλή ανορθογραφία που διορθώνεται. Σα σβησμένο τατουάζ η επέτειος για τους αναιδείς της εποχής. Με το Οχι της να θρυμματίζεται σε άπειρα μικρά σφαιρίδια ευκαιριακής ιδιοτέλειας. Ετσι που ο τότε χαμένος ανθυπολοχαγός να αντιπαρατίθεται χυδαία με τα φρικιά της επικαιρότητας ενός εμπόλεμου ειρηνικού κόσμου.

Μυτιλήνη: Εκδήλωση - αφιέρωμα στο αντάρτικο τραγούδι (ΦΩΤΟ / VIDEO)

Εκδήλωση - αφιέρωμα στο αντάρτικο τραγούδι.

Το Εργατικό Κέντρο Λέσβου (peklesvou.blogspot.gr) σε συνεργασία με την Π.Ε.Α.Ε.Α. (Παράρτημα Λέσβου) και το Σύλλογο Προοδευτικών Γυναικών Μυτιλήνης οργάνωσε την Παρασκευή 15 Νοεμβρίου (δείτε σχετικά), στην αίθουσα εκδηλώσεων του παλιού εργατικού κέντρου, εκδήλωση αφιερωμένη στο αντάρτικο τραγούδι.

Μέσα από τα κείμενα, τη ζωντανή μουσική και τη χρήση ταινιών-videoπαρουσιάστηκαν οι ρίζες και η ιστορία του αντάρτικου τραγουδιού και αναδείχθηκαν τα ιδιαίτερα εκείνα χαρακτηριστικά του που το έκαναν να λειτουργήσει σαν όργανο του μεγάλου αγώνα του λαού και να εκφράσει με γνησιότητα και θέρμη τη λαϊκή ψυχή.

 

Η Εθνική Αντίσταση, ο μεγαλειώδης αγώνας ζωής και θανάτου του λαού μας ενάντια στους κατακτητές και στους ντόπιους συνεργάτες τους μπόρεσε να εκφραστεί απόλυτα με το κατεξοχήν δημιούργημα του λαϊκού πολιτισμού, το τραγούδι.

Τα αντάρτικα τραγούδια ήταν εκείνα που συντρόφευαν τον αντάρτη στη σκληρή ζωή του στο βουνό, στη μάχη ή στην ανάπαυλα, στις ενέδρες και στα μετερίζια, κατά το γιορτασμό ή στο άκουσμα μιας νίκης. Αλλά και κάποιες φορές και μέσα από τις φυλακές, ή πριν τις εκτελέσεις, στην κατοχή και στα μετέπειτα δύσκολα χρόνια των διωγμών...

Είναι τα τραγούδια που τραγουδούσε τότες ο απλός λαός στα χωριά και στις πόλεις, άλλες φορές τρανταχτά, στα σπίτια, στα βουνά και στους δρόμους σε κάποιες παράτολμες αντιστασιακές πορείες και κάποιες άλλες φορές ψιθυριστά, για να αντλήσει κουράγιο, κάτω από τα μάτια του κατακτητή.

Είναι τα τραγούδια που κληρονόμησαν οι νέες γενιές, ειδικά οι σπουδαστές και οι φοιτητές, που τα αγάπησαν και τα τραγούδησαν πολύ αργότερα σε νέους λαϊκούς αγώνες. Στον αντιδικτατορικό αγώνα, στο "Πολυτεχνείο", στις παρέες, στις πορείες, στις διαδηλώσεις... Και που συνεχίζουν να τραγουδιούνται ακόμα και σήμερα. Είναι τα τραγούδια που το άκουσμά τους, φέρνει ρίγη συγκίνησης σε κάποιους ηλικιωμένους.

 

Τα αντιστασιακά ή αντάρτικα τραγούδια ήταν και παραμένουν "διαχρονικά", αφού ενσαρκώνουν σημαντικές πτυχές και στιγμές της νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας και εκφράζουν αναλλοίωτους τους εθνικούς πόθους και τις λαϊκές διεκδικήσεις για Δημοκρατία, Ελευθερία και Κοινωνική δικαιοσύνη.

Όπως τονίστηκε στο αφιέρωμα, αυτά τα τραγούδια δεν θα τα βρει κανείς καταγραμμένα σε επίσημες ποιητικές ανθολογίες και στα σχολικά βιβλία. Θα τα βρει όμως βαθιά χαραγμένα και ριζωμένα στην καρδιά και στην ψυχή των απλών ανθρώπων του λαού μας.

Μπορείτε να κατεβάσετε σχετικό υλικό της εκδήλωσης από τον σύνδεσμο:

https://drive.google.com

(για χρήση σε blog, portal κτλ)

 

Εκδήλωση για τον ΕΛΑΣίτη ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού Ν. Γόδα

 

Μια σημαντική εκδήλωση προς τιμήν του ΕΛΑΣίτη κομμουνιστή και ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού Νίκου Γόδα, ο οποίος σαν σήμερα (19 Νοέμβρη) πριν 65 χρόνια εκτελέστηκε απ' το αστικό κράτος, το 1948, διοργανώνει η Κομματική Οργάνωση Πειραιά του ΚΚΕ την προσεχή Κυριακή, 24 Νοέμβρη, στον πολυχώρο «Μάνος Λοΐζος» στη Νίκαια (Λ. Θηβών 245) στις 11.00. Για τον Νίκο Γόδα και την ιστορία του θα μιλήσει ο Πέτρος Αλέπης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ.

 

Ο Νίκος Γόδας, πρόσφυγας από τη Μικρά Ασία, είναι ένας από τους χιλιάδες αγωνιστές του λαϊκού κινήματος των χρόνων της Κατοχής και του Εμφυλίου. Το γεγονός ότι ήταν ένα μεγάλο ποδοσφαιρικό ταλέντο της εποχής, κάτι που τον έκανε και ποδοσφαιριστή της αγαπημένης του ομάδας, του Ολυμπιακού, δεν τον ξέκοψε από το κίνημα.

Συμμετείχε στην πάλη του λαού ενάντια στην κατοχή και τους συνεργάτες της μέσα από τις γραμμές του ΕΛΑΣ. Μάλιστα, υπήρξε λοχαγός του 5ου επίλεκτου λόχου Κοκκινιάς. Πολέμησε ακόμα στις μάχες του Δεκέμβρη του '44 ενάντια στους Αγγλους και τους ντόπιους συνεργάτες τους. Συνελήφθη μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, πέρασε από δίκη, που έμεινε γνωστή ως δίκη του ασύλου Κοκκινιάς, καταδικάστηκε. Εμεινε κοντά τριάμισι χρόνια στη φυλακή, ανυποχώρητος και ασυμβίβαστος, πιστός στα ιδανικά του, πιστός στην υπόθεση του σοσιαλισμού. Δεν υπόγραψε δήλωση μετανοίας ποτέ.

Έτσι, μες στα χρόνια του εμφύλιου, το αστικό κράτος τον οδήγησε στο εκτελεστικό απόσπασμα. Η εκτέλεσή του έγινε στο Λαζαρέτο, ένα νησάκι κοντά στην Κέρκυρα, στις φυλακές της οποίας βρισκόταν ο Γόδας. Τελευταία του επιθυμία ήταν να εκτελεστεί με τη φανέλα της αγαπημένης του ομάδας, του Ολυμπιακού, και έτσι έγινε.

Διδασκόμαστε, εμπνεόμαστε, διαπαιδαγωγούμαστε και τιμάμε τους νεκρούς μας με τη συμμετοχή στην ταξική πάλη σήμερα. Με την αντοχή, με την εμπιστοσύνη στην εργατική τάξη και στο λαό μας, με την πάλη για το σοσιαλισμό τιμάμε στην πράξη καθημερινά όλους τους ήρωες, επώνυμους και ανώνυμους, που έδωσαν ως και τη ζωή τους στον αγώνα.

 

Το ιδρυτικό κείμενο του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ)

 

 

1. Από τους αντιπροσώπους των κάτωθι υπογραφομένων κομμάτων ιδρύεται το Εθνικόν Απελευθερωτικόν Μέτωπο της Ελλάδας (ΕΑΜ).

Εις το ΕΑΜ γίνεται ισοτίμως δεκτόν και παν άλλο κόμμα ή οργάνωσις που δέχεται τας αρχάς του παρόντος Ιδρυτικού ώς και να εργασθή δια την επιτυχίαν των σκοπών του ΕΑΜ.
Προκειμένου να γίνει δεκτή εις το ΕΑΜ οιαδήποτε οργάνωσις, δεν εξετάζεται το παρελθόν ή αι αντιλήψεις των σχετικώς με την μελλοντικήν ανασυγκρότησιν της ελευθέρας και ανεξαρτήτου Ελλάδος, αλλά η πίστις των εις την ανάγκην του Εθνικού Απελευθερωτικού Αγώνος, η τιμιότης των απέναντι αυτού και η αποδοχή των αρχών του ΕΑΜ που περιλαμβάνονται εις το παρόν Ιδρυτικόν.

 

2. Σκοπός του Εθνικού Μετώπου είναι:

α) Η απελευθέρωσις του Έθνους μας από τον σημερινόν ξένον ζυγόν και η απόκτησις της πλήρους ανεξαρτησίας της χώρας μας.

β) Ο σχηματισμός προσωρινής κυβερνήσεως του ΕΑΜ αμέσως μετά την εκδίωξιν των ξένων κατακτητών, μοναδικός σκοπός της οποίας θα είναι η προκήρυξις εκλογών δια συντακτικήν εθνοσυνέλευσιν, με βάσιν την αναλογικήν ίνα ο λαός αποφανθή κυριαρχικώς επί του τρόπου της διακυβερνήσεώς του.

γ) Η κατοχύρωσις του κυριαρχικού τούτου δικαιώματος του Ελληνικού Λαού, όπως αποφανθή περί του τρόπου της διακυβερνήσεώς του, από πάσαν αντιδραστικήν απόπειραν,
ήτις θα τείνη να επιβάλη εις τον λαόν λύσεις αντιθέτους προς τας επιθυμίας του και η εκμηδένισις δι’ όλων των μέσων του ΕΑΜ και των οργάνων που το αποτελούν, πάσης
τοιαύτης αποπείρας.

 

3. Δια την πραγματοποίησιν των ως άνω σκοπών του το ΕΑΜ θα ασχοληθή:

α) Με όλα τα ζητήματα που απασχολούν καθημερινώς τον Ελληνικόν Λαόν υπό τας συνθήκας της ξενικής κατοχής και με την καθοδήγησιν του αγώνος του Ελληνικού Λαού εις την διεκδίκησιν των πάσης φύσεως αιτημάτων του, καθώς και την αντιμετώπισιν της εις βάρος του ασκούμενης ληστείας από τους ξένους κατακτητάς.

β) Με την διατήρησιν ακμαίου του απελευθερωτικού πνεύματος του Ελληνικού Λαού.

γ) Με την συνεχή αποκάλυψην του ρόλου της σημερινής κυβερνήσεως των προδοτών ή κάθε άλλης αντιστοίχου εις το μέλλον.

δ) Με την εξασφάλισιν κατά το δυνατόν μιας συνεργασίας με τους άλλους λαούς, οι οποίοι αγωνίζονται κατά των δυνάμεων του Άξονος και του συντονισμού του αγώνος του
Ελληνικού Λαού με τον αγώνα των άλλων ως άνω Λαών.

ε) Με την οργάνωσιν των λαϊκών δυνάμεων επί τη βάσει του εσωτερικού οργανισμού-κανονισμού, ο οποίος αποτελεί παράρτημα του παρόντος ιδρυτικού.

στ) Με την ενέργειαν εράνων, είσπραξιν συνδρομών κλπ. από τους Έλληνας πατριώτας προς τον σκοπόν να εξασφαλίση τα αναγκαία δια την διεξαγωγήν του θνικοαπελευθερωτικού αγώνος μέσα.

 

4. Τα υπογράφοντα το παρόν ιδρυτικόν κόμματα ή τα προσχωρούντα εις αυτό, αναλαμβάνουν να υποστηρίξουν δι’ όλων των δυνάμεων τον αγώνα του ΕΑΜ και την πραγματοποίησιν των σκοπών του.

 

5. Το ΕΑΜ χωρίς να παύση να τείνη εις το να συγκεντρώση πέριξ αυτού ολόκληρον τον Ελληνικόν Λαόν δια της συγκεντρώσεως εντός των κόλπων του όλων των οργανώσεων που εκπροσωπούν καθ’ οιονδήποτε τρόπον τμήματα του Ελληνικού Λαού, συγκροτείται επί τη βάσει των πλέον αυστηρών συνωμοτικών κανόνων. Τούτο σημαίνει:

α) Ότι τηρείται αυστηρώς μυστική η συμμετοχή των οιωνδήποτε κομμάτων ή οργανώσεων που το αποτελούν ή προσχωρούν εις αυτό.

β) Ότι τα πρόσωπα που αποτελούν την Κεντρικήν του Επιτροπήν, τας κατά τόπους επιτροπάς πόλεων, συνοικισμών, επαγγελμάτων, επιχειρήσεων κλπ. καθώς και τας ομάδας της βάσεως, δεν γίνονται εις ουδένα άλλον γνωστά, πλην των μελών τα οποία συμμετέχουν εις εκάστην Επιτροπήν.

γ) Ότι το ΕΑΜ διεξάγει συνεχώς και δια παντός μέσου αγώνα εναντίον πάσης παραβάσεως των συνωμοτικών κανόνων και λαμβάνει εκάστοτε τα επιβαλλόμενα μέτρα εναντίον εκείνων, οίτινες παραβιάζουν τα συνομωτικά μέτρα. Ούτω το ΕΑΜ παρουσιάζεται δημόσια και πάντοτε απρόσωπον και ως απλούς εκφραστής των Εθνικοαπελευθερωτικών επιδιώξεων και καθοδηγητής των αντιστοίχων αγώνων του Ελληνικού Λαού.

 

6. Εις ουδένα αντιπρόσωπον κόμματος ή οργανώσεως, με τον οποίον το ΕΑΜ διαπραγματεύεται την προσχώρησιν της οργανώσεώς του ίνα αντιπροσωπευθή εις το ΕΑΜ ανακοινούνται οτιδήποτε σχετικώς με τας οργανώσεις, κόμματα κλπ. άτινα μετέχουν εις το ΕΑΜ προ της ανακοινώσεως εκ μέρους του ως άνω αντιπροσώπου ότι η οργάνωσίς του προσχωρεί εις το ΕΑΜ και ότι αυτός δέχεται να συμμετάσχει εις το αντίστοιχον όργανον του ΕΑΜ δι’ οπροορίζεται.

 

7. Μεταξύ των κομμάτων και οργανώσεων αίτινες συνεργάζονται εις το ΕΑΜ διατηρείται δι’ όλον το διάστημα του Εθνικοαπελευθερωτικού αγώνος η μεγαλυτέρα αλληλοβοήθεια και αλληλοϋποστήριξις δια παν ζήτημα το οποίον σχετίζεται με τον γενικόν απελευθερωτικόν αγώνα και τον ειδικώτερον εθνικοαπελευθερωτικόν αγώνα κάθε χωριστού κόμματος. Επίσης και αι συνεργαζόμεναι ως άνω οργανώσεις χρησιμοποιούν τας αντιστοίχους επιρροάς των δια την άμβλυσιν κάθε μέτρου που στρέφεται κατά του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνος από τους εχθρούς του Έθνους, εντοπίους προδότας ή ξένους κατακτητάς.

 

Εν Αθήναις τη 28η Σεπτεμβρίου 1941

Δια το ΚΚΕ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ
Δια το ΣΚΕ ΧΩΜΕΝΙΔΗΣ
Δια την ΕΛΔ ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ
Δια το Αγρ. Κόμ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

 

Πηγή: ΣΤ ΑΡΜΑΤΑ! ΣΤ ΑΡΜΑΤΑ! Χρονικό της Εθνικής Αντίστασης 1940-1945
σ.567-568

αναδημοσίευση από erodotos.wordpress.com

 

 

Ο αστικός κόσμος στην Κατοχή

Με αφορμή την απελευθέρωση της Αθήνας στις 12 Οκτώβρη 1944
 

Επέτειος απελευθέρωσης της Αθήνας σήμερα από τη γερμανική κατοχή. Την Ελλάδα την απελευθέρωσε το ΕΑΜ με καθοδηγητή το ΚΚΕ και με το ένοπλο τμήμα του τον ΕΛΑΣ, δηλαδή η εργατική τάξη με τους συμμάχους της. Η αστική τάξη συνέχισε να πλουτίζει μαζί με τον κατακτητή και στην Κατοχή. Αυτά τα στοιχεία έθεταν και το ζήτημα του «ποιος - ποιον» μετά την απελευθέρωση. Που οδήγησαν στην ηρωική ταξική μάχη το Δεκέμβρη του 1944 και στη συνέχεια στον εμφύλιο και την τρίχρονη εποποιία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Σήμερα θα δείξουμε τι έκανε ο αστικός κόσμος στην Κατοχή.

 

Ενα τμήμα του επέλεξε το δρόμο της ανοιχτής συνεργασίας με τους κατακτητές. Ηταν οι γνωστοί  «κουίσλινγκ», που σχημάτισαν τις κατοχικές κυβερνήσεις υπό τους Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλο και Ι. Ράλλη. Με την ενίσχυση αυτών των κυβερνήσεων και των Γερμανών σχηματίστηκαν τα φασιστικά κόμματα «Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας», «Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις» (ΕΣΠΟ), «Οργάνωσις Εθνικών Δυνάμεων Ελλάδος» (ΟΕΔΕ) κ.ά. (Πολιτικοί πρόγονοι των χρυσαυγιτών).
 

Το αστικό κράτος συνέχιζε να υπάρχει και να λειτουργεί. Στα πλαίσιά του σχηματίστηκαν οι κατοχικές κυβερνήσεις, έγινε προσπάθεια να ενισχυθούν οι μηχανισμοί καταστολής και καταπίεσης του λαού. Δημιουργήθηκαν τα «Τάγματα Ασφαλείας» και συναφείς κρατικές οργανώσεις, ενώ συνέχισαν να λειτουργούν η Ειδική Ασφάλεια, στην οποία βασανίζονταν κομμουνιστές (π.χ. η Ηλέκτρα Αποστόλου) και άλλοι αγωνιστές, η Αστυνομία Πόλεων και η Χωροφυλακή (αν και η τελευταία στις περισσότερες περιοχές της Ελεύθερης Ελλάδας ξηλώθηκε σε μια πορεία και αντικαταστάθηκε από τον ένοπλο λαό). Είχε διατηρηθεί και το υπουργείο Αμυνας, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρχε ο προηγούμενος τακτικός στρατός.
 

Η παραπάνω εξέλιξη είχε αντικειμενική βάση. Η κατοχή δεν κατάργησε - ούτε ήθελε φυσικά να καταργήσει - το υπάρχον κοινωνικοοικονομικό σύστημα. Και ήταν επόμενο ένα μέρος του αστικού πολιτικού κόσμου, καθώς και διάφορα κατακάθια της κοινωνίας, αλλά και τεταρτοαυγουστιανοί, να αναλάβουν την επάνδρωση των τομέων του αστικού κράτους. Ενα τμήμα του αστικού πολιτικού κόσμου έπρεπε να διαχειριστεί και να υπερασπιστεί άμεσα - και κυρίως μακροπρόθεσμα - την εξουσία της τάξης του.
 

Οι κατοχικές κυβερνήσεις και οι ...υπόλοιποι
 

Είναι ανακριβές ότι ο αστικός πολιτικός κόσμος, που δεν μπήκε στις κυβερνήσεις των κουίσλινγκ, ήταν αμέτοχος στη συγκρότησή τους και ότι αυτές δεν είχαν τη σύμφωνη γνώμη του. Το αντίθετο. Και να τι έγραφαν οι αθηναϊκές εφημερίδες της 8ης Μάη 1941:

«Ο πρωθυπουργός κ. Τσολάκογλου εδέχθη χθες τους πολιτικούς ηγέτας της χώρας, κ. κ. Πάγκαλον, Γονατάν, Οθωναίον, Μάξιμον, Κ. Τσαλδάρην, Γ. Παπανδρέου, Π. Κανελλόπουλον, Β. Δηλιγιάννην, Γ. Πεσματζόγλου, Γ. Μερκούρην, Βελέντζαν και Περ. Ράλλην. Μετά τας συνομιλίας εδόθη εις τον Τύπον η κάτωθι επίσημος ανακοίνωσις: "Ο κ. πρωθυπουργός ήκουσε μετά προσοχής τας γνώμας των ανδρών τούτων, αφού εξέθεσε την κατάστασιν και τας ακολουθητέας κατευθύνσεις της κυβερνήσεως. Πάντες ανεγνώρισαν ότι η Κυβέρνησις Εθνικής Ανάγκης είναι επιβεβλημένον να υποστηριχθή εκ μέρους πάντων των Ελλήνων άνευ επιφυλάξεων και ειλικρινώς. Επίσης πάντες ανεγνώρισαν το σφάλμα του εκπεσόντος καθεστώτος να κηρύξη τον πόλεμον κατά της Γερμανίας και διεκήρυξαν το χάσμα, το οποίον χωρίζει την Ελλάδα από την κυβέρνησιν των εν Κρήτη εγκατασταθέντων φυγάδων. Πολλοί εξ αυτών εξεδήλωσαν τον ζωηρόν αποτροπιασμόν των, διότι οι φυγάδες ούτοι δεν συνεταύτισαν τας τύχας των με τον ελληνικόν Λαόν, τον οποίον, εκτός της συμφοράς του πολέμου, απεγύμνωσαν διά της αφαιρέσεως του Δημοσίου Χρήματος"...» (Κ. Πυρομάγλου, «Ο Γεώργιος Καρτάλης και η εποχή του», εκδόσεις «Ιστορική Ερευνα», σελ. 136-137).
 

Το μεγαλύτερο τμήμα του αστικού πολιτικού κόσμου της εποχής ανήκει στους «απόντες» του αγώνα. Ο Θ. Σοφούλης, αρχηγός των «Φιλελευθέρων», ο Γ. Καφαντάρης, των «Προοδευτικών», ο Ι. Σοφιανόπουλος, του «Αγροτικού Κόμματος», ο Γ. Παπανδρέου, του «Δημοκρατικού Σοσιαλιστικού Κόμματος», ο Παν. Κανελλόπουλος, του «Εθνικού Ενωτικού Κόμματος», ο Κ. Καραμανλής, του «Λαϊκού Κόμματος», απείχαν ουσιαστικά, ορισμένοι και τυπικά, ενώ ο Στυλ. Γονατάς, υπαρχηγός του «Κόμματος των Φιλελευθέρων», καθοδήγησε την ίδρυση των «Ταγμάτων Ασφαλείας» του Ι. Ράλλη. Ο Γ. Καφαντάρης, σε πρόταση που του έγινε από το ΚΚΕ να προσχωρήσει στην Αντίσταση, απάντησε:

«Οι Ελληνες να μη νοιάζονται, το ζήτημα θα το λύσουν οι σύμμαχοι» (δηλαδή οι Εγγλέζοι) (Π. Ρούσος, ό. π., σελ. 137).

Την ίδια στάση κράτησαν στις προτάσεις του ΚΚΕ και άλλοι. Στον Γ. Παπανδρέου, στον οποίο έγινε πρόταση να ηγηθεί του ΕΑΜ, ανήκει το επίσης κατηγορηματικό «όχι», που έδωσε ως απάντηση.

Εξάλλου, από τη Νίκαια της Γαλλίας, όπου είχε μετεγκατασταθεί, ο Ν. Πλαστήρας καλούσε το λαό με επιστολή του να συνεργαστεί με τους κατακτητές. Παραθέτουμε το σχετικό γράμμα του Ν. Πλαστήρα:

«Είμαι της γνώμης ότι πρέπει να γίνει κυβέρνησις φιλογερμανική, για να καταστήσωμεν ολιγώτερον οδυνηράν την ήτταν. Αυτό πρέπει να γίνη και αν ακόμη θα ηξεύραμε ότι ο πόλεμος θα ετελείωνε και μετά τινας μόνον μήνας με τελείαν ήτταν του άξονος (όπερ απίθανον)» («Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», 14 Σεπτέμβρη 1998).

Να σημειωθεί ότι αυτό το γράμμα στάλθηκε την 21η Απρίλη 1941, κι ενώ οι Γερμανοί είχαν περάσει τη Λάρισα και κατέβαιναν προς την Αθήνα. Ετσι, εκτός από τους συνεργάτες των Γερμανών, το άλλο τμήμα του αστικού πολιτικού κόσμου εγκατέλειψε την Ελλάδα και πήγε στη Μέση Ανατολή. Ελάχιστοι δε πέρασαν στο ΕΑΜ, ενώ ένα μικρό μέρος τους οργάνωσε ένοπλα τμήματα (π.χ. ΕΔΕΣ) που συνεργαζόταν και με τους Αγγλους και με τους Γερμανούς.
 

Ο αστικός πολιτικός κόσμος είχε βαθύτατη συνείδηση ότι ο λαϊκός αγώνας κατά των κατακτητών είχε κατά βάθος ταξικό περιεχόμενο. Δεν ξεγελιόταν από το εθνικοαπελευθερωτικό στοιχείο του, που «υπερκάλυπτε», σε μεγάλο βαθμό, το κοινωνικό. Κατανοούσε καλά πως ο ερχομός των λαϊκών μαζών στο προσκήνιο, έστω με αφετηρία την εθνική απελευθέρωση, δε γινόταν να περιοριστεί σ' αυτήν, απ' τα ίδια τα πράγματα, αφού τα δύο παραπάνω στοιχεία συνυπήρχαν. Και ότι, στην πορεία της πάλης, έτσι κι αλλιώς, θα οξύνονταν και τα αντικαπιταλιστικά κριτήρια των λαϊκών μαζών. Γιατί την ίδια στιγμή που 100άδες χιλιάδες άνθρωποι πέθαιναν από την πείνα κι η δυστυχία ήταν ο καθημερινός σύντροφος των υπολοίπων, κάποιοι θησαύριζαν. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης από το κεφάλαιο και η εξαθλίωση μεγάλου τμήματος της αγροτιάς δεν οφείλονταν μόνο στους κατακτητές. Μαζί με τους τελευταίους υπήρχε και η ντόπια αστική τάξη. Κατά συνέπεια κατανοούσαν ότι σε κάποια στιγμή η λαϊκή αντίθεση μπορούσε να στραφεί εναντίον όλων. Ταυτόχρονα, ο αστικός πολιτικός κόσμος είχε καθαρό ότι ο ξεσηκωμός του λαού θα τον αφύπνιζε και σε ό,τι αφορούσε στη στάση των αστικών κομμάτων στα προηγούμενα χρόνια, οπότε είχαν παραδώσει την εξουσία στην 4η Αυγούστου. Γι' αυτό και έκαναν ό,τι περνούσε απ' το χέρι τους για να μείνει ο λαός υποταγμένος. Η καλλιέργεια της ηττοπάθειας, του «ρεαλισμού» (!) και της κινδυνολογίας - μαζί με τον αντικομμουνισμό - οργίασε!
 

Στο διάστημα 17 έως 20 Μάη 1944 συνήλθε στη Βηρυτό σύσκεψη των ελληνικών πολιτικών δυνάμεων και εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων, που έμεινε στην ιστορία ως «Συνέδριο του Λιβάνου». Στο Συνέδριο συμμετείχαν ουσιαστικά το ΕΑΜ και η ΠΕΕΑ που είχαν στα χέρια τους την πραγματική εξουσία και, από την άλλη, η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου που δεν είχε κανένα λαϊκό έρεισμα στην Ελλάδα, ο ΕΔΕΣ και η ΕΚΚΑ, επίσης χωρίς σημαντικό λαϊκό έρεισμα στην Ελλάδα.
 

Και η «θεωρία των άκρων»
 

Στο Συνέδριο του Λιβάνου ο Γ. Παπανδρέου ανέφερε τα εξής: «Κόλασις είναι σήμερον η κατάστασις της πατρίδος μας... Σφάζουν οι Γερμανοί. Σφάζουν τα Τάγματα Ασφαλείας. Σφάζουν και οι αντάρται. Σφάζουν και καίουν... Η ευθύνη του ΕΑΜ είναι ότι δεν απέβλεψε μόνον εις τον απελευθερωτικόν αγώνα, αλλά ηθέλησε να προετοιμάση την μεταπολεμικήν δυναμικήν του επικράτησιν... Με την τρομοκρατικήν αυτήν δράσιν του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, είπε χαρακτηριστικά, εδημιουργήθη, δυστυχώς, το ψυχολογικόν κλίμα, το οποίον επέτρεψεν εις τους Γερμανούς να επιτύχουν εις το τρίτον έτος της δουλείας ό,τι δεν είχαν κατορθώσει κατά τα δύο πρώτα έτη - την κατασκευήν των Ταγμάτων Ασφαλείας...».
 

Ετσι εξίσωνε το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ με τους κατακτητές και τους ταγματασφαλίτες. Ηξερε τι έκανε. Επρεπε να βρει τρόπο, ώστε την απόφαση για επίθεση στο ΕΑΜ, όπως και έκανε το Δεκέμβρη του 1944, ως μέσο για να ευοδωθούν οι επιδιώξεις της άρχουσας τάξης μετά την απελευθέρωση, για επανεγκαθίδρυση της εξουσίας της, να τη δρομολογήσει. Επρεπε, λοιπόν, να χτυπήσει εκεί που ο συσχετισμός των δυνάμεων ήταν σε βάρος του αστικού πολιτικού κόσμου. Στο ένοπλο τμήμα του λαού, τον ΕΛΑΣ. Να και η «θεωρία των δύο άκρων», ανάγλυφη, από το 1944 ακόμη.
 

 

 Πηγή